GENETYKA

Kuzyni z tr±bami sprzed 6 milionów lat

2005.12.20 Rzeczpospolita

Kluczow± czź¶ę genomu mamuta w³ochatego uda³o siź zrekonstruowaę niemieckim uczonym


Mamuty by³y przystosowane do zimnego klimatu

(c) EAST NEWS

Na tej podstawie naukowcy stwierdzili, æe najbliæszymi æyj±cymi krewnymi tego wymar³ego gatunku - Mammuthus primigenius - nie s± s³onie afrykańskie, lecz azjatyckie. Uda³o siź to stwierdzię dziźki rozwiniźtej technice laboratoryjnej umoæliwiaj±cej wydobycie mitochondrialnego DNA przydatnego do analizy na podstawie bardzo ma³ego fragmentu koci mamuta, waæ±cego zaledwie 200 miligramów. Fragment koci pochodzi z syberyjskiej wiecznej zmarzliny. Osi±gniźcia tego dokona³ zespó³ z Max Planck Institut w Lipsku, kierowa³ nim prof. Michael Hofreiter.

Mitochondria stanowi± centra energetyczne komórek, zawieraj± DNA przekazywane wy³±cznie przez matkź - umoæliwia to odtwarzanie drzewa genealogicznego. W ten sposób niemieccy badacze ustalili, æe s³onie afrykańskie oddzieli³y siź od wspólnego pnia (przodka) sze¶ę milionów lat temu, natomiast s³onie azjatyckie - 440 tys. lat pó¼niej. Jest to o tyle zaskakuj±ce, æe równieæ linia hominidów, która ostatecznie doprowadzi³a do ukszta³towania siź gatunku Homo, a takæe linie goryli i szympansów oddzieli³y siź od wspólnego pnia przed oko³o szeciu milionami lat.

Mamut w³ochaty wystźpowa³ w Europie, Azji, Ameryce Pó³nocnej. Gatunek ten wygin±³ oko³o 11 tys. lat temu, wraz z końcem epoki lodowcowej. By³ maksymalnie przystosowany pod wzglźdem fizjologicznym do zimnego klimatu, zdaniem wiźkszoci wspó³czesnych biologów nie wytrzyma³ globalnego ocieplenia. Byę moæe równieæ cz³owiek, poprzez polowania, przyczyni³ siź do wyganiźcia tego gatunku. Niedobitki mamutów trwa³y jeszcze kilka tysiźcy lat na wyspach u pó³nocnych wybrzeæy Sybyrii.

Jednak zwierzźta te by³y tam juæ skar³owacia³e ze wzglźdu na zbyt ma³± przestrzeń æyciow± i zbyt sk±pe ¼ród³a poæywienia. Ostatnie kar³owate mamuty, wysokoci zaledwie 150 centymetrów, wymar³y oko³o czterech tysiźcy lat temu.

k.k., afp

http://www.rzeczpospolita.pl/