Samotno we dwoje

 

Relacje numer 12/2002

 

JACEK KUBITSKY

 

Wbrew temu co si powszechnie sdzi, rodzina jest nie tylko rdem radoci i tsknych westchnie, lecz take jedn z najczstszych przyczyn stresw i cierpie. Podobnie ma si z instytucj maestwa, ktrej ostatnio nie wiedzie si najlepiej.

 

Na naszym kontynencie, rednio co czwarty a nawet co trzeci zwizek koczy si rozwodem. Coraz wicej dzieci pochodzi ze zwizkw nieformalnych i to nie tylko w liberalnej Skandynawii, np. w Norwegii ich odsetek wynosi 49%, ale nawet we Francji 41%. W gboko religijnej Irlandii prawie co trzecie dziecko rodzi si w wolnych zwizkach. Wiele osb na eksponowanych stanowiskach - politykw, ministrw, dziaaczy spoecznych, duchownych (protestanckich) - yje bez lubu, co jeszcze dwadziecia lat temu grozioby im natychmiastow utrat pracy. Na pocztku tego roku, rzd brytyjski skreli z ordzia na temat polityki rodzinnej ustp, ktry stawia na piedestale maestwo jako najbardziej podan komrk spoeczn.


Badania przeprowadzane przez psychologw spoecznych te nie napawaj optymizmem. Na pytanie "czy wyszaby ponownie za m za swego obecnego ma", ponad 52 proc. Niemek majcych za sob szecioletni sta maeski udzielio odpowiedzi odmownej. Wypowiedzi ich mw byy podobne.

Dlaczego udane maestwa s tak rzadkoci, dlaczego lub tak czsto staje si grobem mioci? Czyby dlatego, e maestwa kojarz si w niebie, a speniaj si na ziemi, w prozie ycia? Czy rutyna, cige przebywanie ze sob sprawia, e zwizek staje si uciliwy, nudny, zwaszcza w dziedzinie erotyki... Moe jest to cena, ktr musimy zapaci za rado - niekiedy do krtk - pync z faktu bycia rodzicem?

Wstpowanie w stan maeski ma co z dugiej podry w nieznane. Nawet jeli jako tako znamy naszego partnera, nie jestemy w stanie przewidzie jego zachowa i reakcji w tysicach rnych sytuacji, ktre nieuchronnie pojawi si w yciu. Wczeniej czy pniej trzeba bdzie stawi czoo kopotom, a niekiedy i dramatom. Wtedy moe okaza si, e kandydat na ma jest "towarem z usterk" albo i jeszcze gorzej.


Dokonujc powanego zakupu otrzymujemy od uczciwego sprzedawcy rzeteln informacj odnonie funkcjonowania danego urzdzenia, kosztw eksploatacji i trwaoci. Przyszli maonkowie postpuj wrcz odwrotnie; zwykle ukrywaj swoje wady i nie mwi np., e "za trzy lata przestan si do siebie czuli", "za dziesi lat wyysiej", "po czterdziestce stan si prawdziw mij" albo "po jakim czasie moja pupa przestanie ci podnieca" itd. Gdyby jednak partnerzy o tym mwili czciej - ale ciepo i czule - zaosz-czdziliby sobie i innym wiele bolesnych rozczarowa. Wiele zwizkw koczy si niedobrze, poniewa maonkowie zapominaj, e si zmieniaj, e wyrastaj z siebie, a przede wszystkim, e kada relacja - podobnie jak rolina - wymaga cigej pielgnacji. Nie trzeba kogo bezustannie kocha do szalestwa, jak zachcaj poeci, z ktrymi nawiasem mwic mao kto mg wytrzyma. Czsto wystarczy po prostu lubi kogo i szanowa. Nie brak mioci, ale brak przyjani czyni maestwa nieszczliwymi.

Przez wieki nie skpiono pochwa maestwu stawiajc - dosownie - pod prgierzem osoby yjce "na koci ap". W zasadzie to cakiem od niedawna mona bezkarnie mwi o kosztach i cieniach stanu maeskiego. Pastwo i koci walcz dzi o przeycie i brak im energii na stosowne ingerencje, cho rka wyranie wierzbi. Za passa dla maestw nie bierze si tyle z rozkadu norm moralnych, ile z moliwoci wyboru. Wolna konkurencja sprawia, i maestwo sporo stracio ze swojej atrakcyjnoci, zwaszcza dla osb modych. Ludzie o tym wiedz i szczerze gratuluj pannie modej, nowoecowi za tylko z czystej konwencji.

Znikny dotychczasowe atuty poycia maeskiego: darmowa kuchnia, caodobowe towarzystwo, atwy seks, zabezpieczenie finansowe. ycie w stanie wolnym nie pociga ju za sob napitnowania, nie skazuje na margines towarzyski - zwykle wrcz odwrotnie - nie pogra w ubstwie.

W cigu ostatnich dziesicioleci wyduya si rednia dugo ycia. W latach 50. kobiety yy rednio 69 lat, a mczyni 63 lata. Obecne liczby wynosz odpowiednio 82 i 74 lata. Zatem modzi ludzie przyrzekaj sobie mio i wierno maesk na okres co najmniej p wieku. Mode pokolenie jest jednak sceptyczne i nie bardzo wierzy w lubowania i przysigi.

 

Hedonistyczne nastawienie sprawia, e nie chce zaakceptowa zwycistwa rutyny nad libido. W pewnej wspczesnej sztuce, chopak zapewnia dziewczyn, e bdzie j kocha a do mierci. "Obiecaj mi, e bdziesz mnie kocha dziesi lat. To mi wystarczy" - odpowiada rzeczowo dziewczyna.

Ale nawet dla kobiet maestwo przestao by kluczem do samospenienia i osignicia szczcia. Coraz wicej pa woli samotne ycie ni przebywanie z partnerem, ktry je psychicznie lub fizycznie niszczy. Jednoczenie coraz wicej par nie chce ze sob mieszka. Zjawisko, ktre w polszczynie nosi nazw "mieszkanie osobno razem" (living apart together czyli srboende) staje si w wielu krajach coraz powszechniej-sze. Np. w spisie powszechnym w USA z 2000 roku, liczba jednoosobowych gospodarstw domowych po raz pierwszy przewyszya tradycyjne domostwa. T form wspycia praktykuj szczeglnie pary, ktre nie maj dzieci. Moliwe, e wiele osb pragno prowadzi taki tryb ycia ju dawniej, lecz nie pozwalay na to naciski spoeczne, a przede wszystkim warunki mieszkaniowe. Ten styl ycia ma oczywicie swoj cen. Jest ni lk przed samotnoci, zwaszcza u osb starszych i uczucie wyobcowania. Tu te s przegrani i odrzuceni. Wielu samotnikw przyznaje, e boi si niedziel i dugich wit, e widok wzkw z dziemi przyprawia ich o ciarki, e niekiedy ich wolno staje si wizieniem. Ale samotno we dwoje rwnie jest dojmujca, a moe nawet i trudniejsza do zniesienia. Prawd jest te, e sytuacja wielu on lub mw przypomina status zakadnika.

Wydaje si, e lojalno i wizi uczuciowe, jakie cz pary "mieszkajce osobno razem", s rwnie silne jak w innych zwizkach. Nie jest to rozwizanie optymalne, lecz inne. Zwolennicy tego stylu ycia mwi, e lepiej by nie do koca szczliwym samemu, ni zupenie nieszczliwym we dwoje. Ale chyba najlepiej by szczliwym. We dwoje...

Jacek Kubitsky

 

Zobacz take:

http://www.relacjeonline.com/relacje/