Tempora mutantur

2003.04.10 RelacjeOnline

Odwiedziny w Nałęczowie, rodzinnym miejscu mojej żony, zawsze przepełnione są nostalgią. Usytuowany w pięknym parku pałac Małachowskich, staw, łabędzie, kapliczka na Armatniej Górze... Wszystko przez lata niezmienne, takie same, dające poczucie bezpieczeństwa, spokoju.

Jakże to odmienne od zgiełkliwych zmian wielkiego miasta, gdzie po kilku latach nieobecności trudno rozpoznać własną ulicę. Tyle nowych szyldów, sklepów, ścian domów oblepionych reklamami przyciągającymi wzrok hałasem barw i krzykliwością formy. Wprawdzie pod tą kolorową zasłoną skrywają się często niegdysiejsze odrapaństwa i porządkowe ubytki, ale połysk ma sprawiać wrażenie, że i pod pokrywką kolorowo.
Pstrokata szarość.

W Nałęczowie jest inaczej. Uliczki wciąż jednakowe, drewniane budynki starzeją się wprawdzie, ale jakoś zgodnie z naturą, nie rażąc obsypywanym tynkiem; księgarnia jest tam, gdzie była zawsze, kiosk z rybami na tym samym rogu, stacja benzynowa, choć zmieniwszy nazwę, zachowała niegdysiejszy charakter barakowego kiosku z niewielkim okienkiem. Nawet przedszkole, w którym pierwsze szlify edukacyjne pobiera już czwarte pokolenie, stoi właściwie nie zmienione prócz otaczających je drzew.

Niestety tu i ówdzie zawitało nowe w formie kanciastych brył architektury minionego okresu pokrytych szaroburą elewacją.
No cóż: jakie czasy, takie budowle.

Na jednej z takich właśnie posesji niedaleko wspomnianego przedszkola, za skorodowaną siatką z ogrodzeniowego drutu pyszni się nieskromnie konstrukcja z umocowanych poprzecznie, zespawanych ze sobą dwu rur. W miejscu złączenia dłuższego i krótszego kawałka przytwierdzono wykonane w metalu wyobrażenie konającego Chrystusa. Wszystko podobnie do siatki nadwerężone działaniem rdzy.

Poniżej stóp Umęczonego półka okaleczona zdekompletowaną, plastykową falbanką, na niej zaś bukiet wypłowiałego odpustowego kwiecia. Chabry i stokrotki pokryte zbłotniałym kurzem, zmarniałe, zwiędłe, sponiewierane czasem i gustem instalującego je tam dekoratora.

Nad rozłożonymi ramionami Zbawiciela blaszana wstęga z trzema ciężkimi od powagi słowami: BÓG HONOR OJCZYZNA.

Staliśmy jakiś czas wpatrzeni w ów symbol Wiekuistego dźwigającego na omdlałych ramionach honor naszej Ojczyzny widziany oczyma rodaków, którzy urządzili przed swoim domem to przyuliczne miejsce kultu. Oczekując podobnego od przechodniów, sami zapewne pochylają przed nim pokornie obnażone z nakrycia głowy, czyniąc znak identyfikacji z przekonaniem, które owa konstrukcja ma symbolizować.

Wiedziałem, że nie zapomnę przejmującego obrazu, ale - bardziej odruchowo niż z potrzeby - postanowiłem zanotować spostrzeżenie. Długopis miałem przy sobie, brakowało kawałka papieru.

Kilka kroków dalej zauważyłem tablicę ogłoszeniową z afiszem granego w jedynym tutejszym kinie amerykańskiego filmu. Udarłem kawałek dolnego rogu jak raz starczającego na zapisanie kilku słów.

Przechodzący akurat mężczyzna, w wydawać by się mogło nieodpowiednich nieco na bezdeszczowy dzień wywiniętych pod kolanami gumowcach i utrzymujący pozycję we względnym pionie głównie dzięki oparciu o zdezelowany i pozbawiony tylnego błotnika rower, spojrzał na mnie z wyraźnym odcieniem pogardy, splunął ciężko i syknął pod nosem: "Z miasta, kurwa, a chamstwo". Po czym, ryzykując upadek, zdjął beret, skłonił się pobożnie przed posesją i odzyskując równowagę, poszedł dalej w swoją stronę.

Rzeczywiście, odarty z prostokątnej symetrii afisz nie wyglądał szczęśliwie.

Tempora mutantur. Czasy się zmieniają. My widać mniej.

Andrzej Niewinny Dobrowolski

Szwecja

http://www.relacjeonline.com/