Miźdzynarodowa Konferencja Polonijna w Szczecinie

 

POLSKA-POLONIA - WZAJEMNE OCZEKIWANIA

 

Pod takim w³anie has³em obradowa³a w Szczecinie, zorganizowana staraniem Uniwersytetu Szczecińskiego - pod honorowym patronatem ministra spraw zagranicznych RP W³odzimierza Cimoszewicza, Miźdzynarodowa Konferencja Polonijna, na któr± zg³oszono 58 referatów z 20 krajów wiata.

 

Referaty i zg³oszone wyst±pienia zosta³y nastźpnie podzielone na trzy grupy tematyczne: czź¶ę socjologiczn± - powiźcon± tera¼niejszoci i problemom dnia codziennego Polaków mieszkaj±cych poza krajem, czź¶ę historyczn± oraz jźzykow±. Niestety na szczecińsk± konferencje nie dotarli naukowcy i dzia³acze ze wschodu. Nie by³o ich staę na op³acenie kosztów przejazdu do Polski. Ich brak odczulimy wszyscy g³źboko.

 

Oficjalne otwarcie konferencji odby³o siź z udzia³em rektora uniwersytetu - prof. dr Zdzis³awa Chmielewskiego, w³adz województwa zachodniopomorskiego oraz ministra spraw zagranicznych RP W³adys³awa Cimoszewicza, który zwracaj±c siź do uczestników konferencji powiedzia³ m.in.: ... z przyjemnoci± obj±³em honorowy patronat nad szczecińsk± konferencj±, nie tylko dlatego, æe jako minister spraw zagranicznych RP ponoszź pewn± odpowiedzialno¶ę za wspó³pracź polskiego rz±du z Polakami zza granicy, z naszymi rodakami, ale takæe dlatego, æe jestem przekonany o koniecznoci pog³źbienia naszej wiedzy o problemach i róænych procesach, które zachodz± w rodowiskach polonijnych na wiecie. Jestemy bowiem jednym z narodów naleæ±cych do tej grupy, która æyje w znacznym rozproszeniu. Szacuje siź, æe poza granicami RP æyje dzi nie mniej niæ 15 mln naszych rodaków, chociaæ tego dok³adnie nikt, nigdy nie okreli...

 

Jest w naszym kraju, w naszym narodzie tradycja utrzymywania cis³ych zwi±zków, cis³ej wspó³pracy z diaspor± polsk±... Kilka miesiźcy temu, wiosn± tego roku, decyzj± premiera powo³any zosta³ w rz±dzie miźdzyresortowy zespó³ odpowiedzialny za przygotowanie nowej wersji programu wspó³pracy z rz±du z Polakami mieszkaj±cymi za granic±. Mnie osobicie przypad³a przyjemno¶ę kierowania pracami tego zespo³u i taki program zosta³ juæ opracowany. W tej chwili znajduje siź on w końcowej fazie uzgodnień miźdzyresortowych i w nied³ugim czasie zostanie przedstawiony radzie ministrów, a nastźpnie zaprezentowany rodowiskom polonijnym na ca³ym wiecie...

 

Oczywicie chcemy to wszystko robię w dialogu z Poloni±. Dlatego teæ bździemy wys³uchiwaę kaædego g³osu z wielk± uwag±, takæe krytycznego. Nie mamy teæ oczywicie æadnych w±tpliwoci, æe wszystko to moæna by³oby robię lepiej. Dlatego, prezentuj±c tak± w³anie ocenź, zwrócilimy siź do obecnego rz±du o zwiźkszenie rodków budæetu państwa na wspó³pracź z Poloni±. I takie zapewnienie juæ otrzymalimy.

Jest jednak jeden problem polegaj±cy na tym, æe w ostatnich kilkunastu latach ukszta³towa³ siź szczególny system podzia³u odpowiedzialnoci po stronie polskiej za wspó³pracź z Poloni±. Mianowicie, z oczywistych wzglźdów, w roku 1989 powierzono Senatowi RP - jako jedynemu wówczas demokratycznie wybranemu organowi państwa - pieczź nad Poloni±, nawi±zuj±c w ten sposób do tradycji przedwojennej. Ten system utrzymuje siź do dzi. Ale jednoczenie nie ukrywam, æe z dzisiejszego punktu widzenia nie widzź juæ takiego uzasadnienia jak kilkanacie lat temu. Dzi przecieæ wszystkie organy w³adzy państwowej pochodz± z jednakowo demokratycznych wyborów...

 

Chcia³bym teæ z tego miejsca Państwa zapewnię, æe obecny rz±d nigdy nie bździe traktowa³ spraw Polaków zza granicy ani dora¼nie, ani politycznie. Nie bździe teæ tego robi³ dla æadnych propagandowych korzyci politycznych lecz z g³źbokiego przekonania o bardzo silnych zwi±zkach i powinnociach, jakie wzajemnie wobec siebie mamy...

 

Wszystkie wyg³oszone referaty zostan± opublikowane. Uniwersytet zamierza takæe wykorzystaę liczne opinie i g³osy w dyskusji nt. oczekiwań Polonii od krajowych orodków akademickich, badaj±cych przesz³o¶ę i wspó³czesno¶ę Polonii oraz rodaków na Wschodzie. Tak zdobyte dowiadczenie szczecińska uczelnia wykorzystaę chce przy tworzeniu struktur instytutu polonijnego, który obecnie tam powstaje. Instytutu, który zajmowa³by siź wspó³czesnymi problemami Polaków æyj±cych na Wschodzie i Zachodzie.

 

Ocen± szczecińskiej konferencji i dzisiejszego stanu kontaktów Polska-Polonia sta³a siź wspólna deklaracja, list do ministra spraw zagranicznych RP W³odzimierza Cimoszewicza, przyjźta jednog³onie przez wszystkich jej uczestników. Zapad³a równieæ wspólna decyzja o powo³aniu sekretariatu konferencji, który zajmie siź przygotowaniem kolejnego spotkania w Szczecinie. Powo³any wreszcie zosta³ do æycia wspólny projekt pod nazw± "Kraj-Polonia". Jego sygnatariuszami stali siź: Uniwersytet Szczeciński, Konwent Organizacji Polskich w Niemczech, Federacja Organizacji Polskich i Polsko-Duńskich w Danii "Polonia" i Urz±d Gminy w Rewalu. Celem podpisanego projektu bździe aktywne popieranie cz³onkostwa polski w Unii Europejskiej oraz idei jednoci europejskiej i miźdzynarodowego zrozumienia, organizowanie i wspieranie przedsiźwziźę na polu kultury, nauki, owiaty i gospodarki i wreszcie upowszechnianiu wiedzy o Polsce, a w szczególnoci o Pomorzu Zachodnim i Wybrzeæu Rewalskim. Sygnatariusze projektu "Kraj-Polonia" s± przekonani, æe przedsiźwziźcie to stanie siź znacz±cym elementem wzmocnienia pomostów wspó³pracy pomiźdzy Polakami zamieszka³ymi w Danii, Niemczech i Polsce.

 

Leszek W±tróbski

 

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

"Polska - Polonia. Wzajemne oczekiwania"

Szczecin 19-21 wrzenia 2002 r.

Uniwersytet Szczeciński

 

 

Szczecin, 21.09.2002 r.

 

List do Ministra Spraw Zagranicznych RP W³odzimierza Cimoszewicza

 

Uczestnicy I Miźdzynarodowej Konferencji "Polska - Polonia. Wzajemne oczekiwania" w Szczecinie zebrani w ostatnim dniu obrad stwierdzaj± z przyjemnoci±, æe trzydniowe obrady wykaza³y daleko posuniźt± zgodno¶ę pogl±dów rodowisk polskich, zarówno ze Wschodu, jak i z Zachodu oraz z Polski w nastźpuj±cych sprawach:

 

1. Od 12 lat kolejne rz±dy, mimo wielu deklaracji, nie wykaza³y prawdziwego zainteresowania postulatami Polaków mieszkaj±cych poza krajem. Nie mówi±c juæ o wprowadzeniu niektórych z nich w æycie.

 

2. Deklarujemy gotowo¶ę prowadzenia w krajach naszego osiedlenia akcji popierania przyst±pienia Polski do Unii Europejskiej. Uwaæamy jednak, æe przyst±pienie to powinno nast±pię wy³±cznie na warunkach równoci. Odnosi siź to w szczególnoci do rolnictwa, przemys³u i dostźpu do rynku pracy.

 

3. Wejcie Polski do Unii Europejskiej stworzy realne utrudnienia w kontaktach Polaków na Wschodzie z Polsk± i Polakami w kraju. Naleæy d±æyę do szybkiego uchwalenia "Karty Polaka".

 

Uczestnicy konferencji wyraæaj± uznanie i podziźkowanie inicjatorom i organizatorom konferencji, która stworzy³a cenn± p³aszczyznź do wymiany pogl±dów i porozumienia Polaków z kraju i zagranicy. Jednoczenie wyraæaj± g³źbokie rozczarowanie faktem, æe nie mieli moæliwoci nawi±zania dialogu z honorowym patronem konferencji, Ministrem Spraw Zagranicznych RP W³odzimierzem Cimoszewiczem. Jest to tym bardziej niezrozumia³e, æe Ministerstwo Spraw Zagranicznych jest programowo zainteresowane przejźciem funkcji "opieki" nad Polakami za granic±, sprawowanej dotychczas przez Senat RP za pomoc± organizacji pozarz±dowych, jak Stowarzyszenie "Wspólnota Polska". Wyraæamy opiniź, æe taka zmiana by³aby wielce niekorzystna dla polskich i polonijnych organizacji za granic±, gdyæ mog³aby naruszyę ich niezaleæno¶ę i samorz±dno¶ę.

 

Sygnatariuszami listu s± uczestnicy I Miźdzynarodowej Konferencji "Polska - Polonia. Wzajemne oczekiwania" w Szczecinie, dn. 21.09.2002 r.

 

2002.09.27 Nasza Polonia