Barwy Michnika, czyli jak ugryźć tort

2003.02.03 Nasza Polonia

Niebywała, osłupiająca, wręcz żenująco ocierająca się o śmieszność laurka, jaką wystawili autorzy "Polityki" (W. Władyka, I.T. Miecik, B. Mikołajewska) w tekście p.t. "Przychodzi biznes do etosu" (1 lutego) "Gazecie Wyborczej" i jej redaktorowi naczelnemu A. Michnikowi skłoniła mnie do głębszego przemyślenia jego roli w najnowszych dziejach politycznych Polski.

 

Otóż moim zdaniem nieporozumienie w ocenie A. Michnika ma zapewne swe korzenie we wspólnej z Jackiem Kuroniem i innymi, równie ważnymi, acz słabiej rozpoznawalnymi medialnie postaciami w KOR-ze. I tak J. Kuroń (wiadomo, swój chłop) i A. Michnik (jego najbliższy współpracownik) zaczęli funkcjonować w świadomości społecznej jako jednolity organizm polityczny. Sam się kiedyś na to nabrałem - jednak nic bardziej mylnego: J. Kuroń urodził się jako zwierzę społecznikowskie, A. Michnik - polityczne.

 

Do jakiego stopnia Michnik czy jego akolici świadomie zaczęli wykorzystywać ten fakt medialny, nie jestem w stanie przesądzić. W dodatku red. Michnik nie od dziś ujawnia predylekcję do reżyserowania gry politycznej zza kurtyny - nie wiadomo, czy wskutek uświadomienia sobie swoich nikłych szans na uzyskanie znaczącej pozycji politycznej w demokratycznych wyborach, czy też po prostu wykoncypował on sobie, że większą skuteczność i trwałość (bez względu na kolor sceny politycznej) swojej roli w polityce osiągnie jako polityk zakulisowy i swoisty baron medialny.

Tak więc Michnik karmi się Kuroniem i nie tylko - może właśnie dlatego słowo "etos" w ustach niektórych zaczyna pobrzmiewać ironią.

 

Adam Michnik nigdy właściwie nie był w tzw. szerokich kręgach społecznych postacią ani lubianą, ani specjalnie cenioną. I to nie dlatego, że ludzie nie lubią nieskazitelnych, bo Kuronia przecież lubią, a Owsiak też się zacina. To intuicja podpowiada im, że nie jest on w istocie tym, na kogo się kreuje. Bo opinia publiczna z czasem się uwrażliwia na najdrobniejszą nawet fałszywą nutę.

 

Skąd zatem bierze się opinia, że A. Michnik sprawuje rząd dusz w Polsce?

Myślę, że to nie jego siła, ale niemoc jego konkurentów sprawia, że działa tu po trosze mechanizm samo spełniającej się przepowiedni. Powszechne przekonanie, jakoby nikt nie miał szans z "Gazetą Wyborczą" jest tak głębokie, że działa na wszystkich paraliżująco. I to właśnie spowodowało ostatnią falę agresji wobec Agory - jeśli ktoś ma za dużo, należy mu to siłą odebrać.

 

Nie tędy jednak droga, choćby dlatego, że u nas każdy atakowany automatycznie budzi litość i zbija na tym kapitał. A może by tak po prostu być "lepszym"? W końcu są jeszcze w tym kraju ludzie, którzy nie bacząc na konsekwencje polityczne chcą dążyć do prawdy. I to zawsze w ostatecznym rozrachunku najbardziej się opłaca.

 

W ostatnich awanturach o Michnika i gazętę wychodzi jednak na to, że "Gazeta Wyborcza" - nie w sprawie Rywina - i Adam Michnik chce odgrywać rolę polityczną aktywną. Zresztą, A. Michnik czynił to wcześniej też, ale dopiero teraz widać to tak wyraźnie.

 

W Polsce zaciera się granica między mediami a politykami czy biznesem. Nie bez powodu prezydent właściwie zakazał swoim urzędnikom bywać na prywatnych imprezach biznesu. Ta sytuacja to ciężka przypadłość polskiego życia publicznego, wszyscy klepią się po ramieniu i popijają szampana. Z takiej gleby wyrasta potem awantura o Rywina, która - czego Adam Michnik nie rozumie - przeradza się w aferę Michnika. Sam sobie A. Michnik jest winien. A z łapówkarzami w ogóle nie podejmuje się rozmówy - napisała to w swoim dekalogu wnuczka Tadeusza Mazowieckiego. "Gazeta Wyborcza" opublikowała ten dekalog.

 

 

Piotr Rachtan

 

piotr.rachtan@wp.pl