Gazeta Wyborcza > Ĺšwiat >> ArtykuĹy

Unia uchyla drzwi Serbii

Dominika Pszczółkowska, Luksemburg, as 2008-04-30, ostatnia aktualizacja 2008-04-29 21:23 Gazeta Wyborcza

UE po miesiącach wątpliwości podpisała we wtorek umowę stowarzyszeniową z Serbią. Gest ma zachęcić Serbów do głosowania na siły proeuropejskie w wyborach 11 maja

ZOBACZ TAKŻE

Ciągnijmy Serbię do Europy (27-04-08, 00:00)

Kouchner: Z Rosja trzeba znaleźć nowy język (19-04-08, 20:00)

Zamieszanie wokół serbskich wyborów w Kosowie (14-04-08, 00:00)

Solana chce Serbii w UE (09-04-08, 01:00)

Decyzja o podpisaniu umowy zapadła we wtorek rano. Swój sprzeciw wycofały Holandia i Belgia. Już po południu na ceremonię podpisania umowy przyleciał do Luksemburga prezydent Serbii Boris Tadić.

- To bardzo silny sygnał dla Serbii, by do nas dołączyła - mówił Dymitrij Rupel, minister spraw zagranicznych Słowenii, która przewodniczy obecnie UE.

Pytanie czy podpisać umowę od miesięcy dzieliło kraje UE. Większość była za i chciała to zrobić już przed stycznowo-lutowymi wyborami prezydenckimi w Serbii. Ostro sprzeciwiały się jednak Belgia i szczególnie Holandia. Twierdziły, że najpierw Serbia powinna zacząć w pełni współpracować z Trybunałem ds. Zbrodni Wojenny w b. Jugosławii w Hadze, czyli przekazać mu zbrodniarzy wojennych, zwłaszcza przywódców bośniackich Serbów z czasu wojny na Bałkanach w latach 90. - gen. Ratko Mladicia i Radowana Karadżicia. Serbowie utrzymują, że nie wiedzą nic o ich miejscu pobytu.

Przed wtorkowym posiedzeniem ministrów udało się przekonać dwa kraje do złagodzenia sprzeciwu.

Ale jak to w UE bywa przyjęty wczoraj dokument ma kształt pokrętny. Umowa zostanie więc podpisana, ale nie będzie ratyfikowana. Zacznie obowiązywać, gdy współpraca Serbii z trybunałem ONZ w Hadze zostanie pozytywnie oceniona przez Brukselę. Dopiero wówczas Belgrad ma szansę na szybkie ułatwienia wizowe dla swoich obywateli, znacznie większą pomoc z unijnej kasy i szeroki dostęp do europejskich rynków.

- Nikt nie chce się wycofać z pierwotnych żądań pełnej współpracy z trybunałem - zapewniał Dymitrij Rupel. Mimo tych ograniczeń zarówno Tadić, jak i wielu członków UE nie kryło zadowolenia.

Czy uchylenie drzwi do unii uratuje polityków proeuropeskich w Serbii? 11 maja odbędą się tam wybory parlamentarne, w których faworytami są nacjonaliści, którzy widzą ją raczej jako bliskiego partnera Rosji.

Sondaże wróżą bowiem, że poparcie dla prounijnych Demokratów Tadicia i skrajnych nacjonalistów Tomislava Nikolicia jest niemal identyczne. Tyle, że niechętni Brukseli radykałowie mogą po wyborach liczyć potężniejszych koalicjantów, w tym partię dotychczasowego premiera Vojislava Kosztunicy, i prawdopodobnie to oni będą tworzyć rząd.

Cieszył się też serbski minister spraw zagranicznych Vuk Jeremić. - To dyplomatyczne zwycięstwo i wielki polityczny krok.- mówił. Podkreślił, że głosowanie, które 11 maja odbędzie się w Serbii będzie w istocie referendum w sprawie członkostwa w Unii Europejskiej i że od tej pory integracja Belgradu z UE jest "nieodwracalna".

Źródło: Gazeta Wyborcza