De Nederlandse overheid heeft de Polen ontdekt als groeiende groep migranten, die hier wil blijven en kan uitgroeien tot een b

De Nederlandse overheid heeft de Polen ontdekt als groeiende groep migranten, die hier wil blijven en kan uitgroeien tot een beduidende minderheid. Aangekondigd is, dat hierop politiek gemaakt gaat worden.

De Poolse gemeenschap gaat hier bij betrokken worden, heeft minister voor integratie Ella Vogelaar aangekondigd.

Voor de malafide uitzendbureaus zijn certificaten uitgedacht, die de bureaus gaan verplichten voor goede huisvesting te zorgen, op straffe van boetes en plaatsing op een zwarte lijst. Juridisch lijkt dat niet waterdicht te zijn, omdat formeel de werkgever verplicht is voor huisvesting te zorgen. In veel gevallen is dat niet uitzendbureau. De werkgevers zijn in het debat tot nu toe afwezig geweest.

Nederland moet de uitwassen op de arbeids- en huizenmarkt aanpakken. Daarbij is het wel nodig, dat Polen aangifte doen. En dat doen ze niet. Waarom niet? Om verschillende redenen. Bovenal uit angst voor verlies van werk en woonruimte. Daarbij komt, dat in tegenstelling tot gezagsgetrouwe Nederlanders, veel Polen een ingekankerd wantrouwen hebben tegen autoriteiten. Daarom zal een Pool niet gemakkelijk besluiten tot een gang naar een Nederlands loket, van de arbeidsinspectie, van de bonden of de politie. Liever belt hij - meest anoniem - het Poolse Consulaat om te klagen. Dat wordt dan ook overspoeld met zulke klachten, meestal vanwege achterstallig loon.

Ik was in de 80-ger jaren vertegenwoordiger in Nederland van de vakbond Solidarność. Ik ben nog steeds actief in de Nederlandse vakbeweging. Ik heb met lede ogen aangezien, hoe direct na 1989 de vakbonden in Polen totaal zijn gemarginaliseerd in hun essentiële vakbondswerk, niet in de laatste plaats op advies van westerse neo-liberalen die in Polen rondliepen. Niet vreemd dat de Poolse jeugd de weg naar vakbonden, naar collectief opkomen voor belangen is kwijtgeraakt, net als trouwens de Nederlandse jeugd. En dan is er de taalbarričre. Veel zal dus afhangen van de Poolse gemeenschap in Nederland, die minister Vogelaar wil betrekken in de discussie over het oplossen van de problemen. Uit de verschillende generaties zullen mensen naar voren moeten komen, die het op zich nemen hun pas aangekomen landgenoten te helpen hun angst af te werpen en de zin van integratie te begrijpen. Ik spreek bewust in de toekomstige tijd, omdat Polen in Nederland zich nooit politiek hoefden te organiseren, wel sociaal en cultureel. Men kan redeneren, dat integratie juist die laatste terreinen betreft. Maar door fenomenen als Fortuyn en Verdonk heeft integratie hier er een duidelijke politieke dimensie bij gekregen. Eventueel moeten onderhandelen met Nederlanders, Turken of Marokkanen, bij voorbeeld in de grote steden, dat wordt iets nieuws voor de Polen.

Van Nederlandse kant wordt gezegd, dat de demografische ontwikkeling inzet van migranten nog zeker 10 jaar nodig maakt. Nu al verschijnen steeds meer Poolse kinderen op school, is behoorlijke huisvesting nodig, net als taalcursussen voor volwassenen. Ook hierin kan de Poolse gemeenschap behulpzaam zijn, in aanvulling op de inspanningen van Nederlandse overheid, gemeenten en werkgevers (lees uitzendbureaus), de drie-eenheid, geboren op de Rotterdamse top.

Het is overigens geheel niet duidelijk, hoeveel Polen hier voorgoed willen blijven. De meesten staan met een been hier, het andere daar. Veel hangt af van de sector. In de landbouw gaat het vooral om seizoenswerk en dat biedt niet veel perspectief voor vast verblijf. In de bouwsector, waarin een groot deel van de Polen hier werkt, is een interessante ontwikkeling gaande. In Polen is schaarste aan bouwvakkers, dus de lonen gaan omhoog. Ik ken verschillende zelfstandige bedrijfjes, die terug zijn gegaan naar Polen. In 2012 moeten in Polen zes nieuwe voetbalstadions staan voor de Europese kampioenschappen. De Poolse regering zegt of de eigen mensen terug te lokken of Chinezen in te moeten huren!

Een rem op terugkeer was de dubbele belasting. De nieuwe Poolse premier Tusk heeft beloofd die af te schaffen. Of hij zo zover wil gaan om ook amnestie te verlenen voor zwart geld, zodat Polen daarmee in hun land bijvoorbeeld een huis kunnen kopen, is twijfelachtig gezien de te verwachten matschappelijke protesten. Een officiële witwas van dit niet crimineel verdiende zwarte geld zou waarschijnlijk een behoorlijke som vrijmaken voor investering in huizen of bedrijven in Polen.

Als hier alle uitwassen zijn aangepakt en de arbeidsmarkt is geciviliseerd, dan mogen de Polen zelf, vrijwillig, aan hun integratie beginnen. Afhankelijk van hun meer of minder definitieve besluit hier te blijven.

Tenslotte wil ik benadrukken, dat ook ik mij schaam voor die Polen, die zich in het drinken niet kunnen beheersen, lawaaierig en soms agressief zijn, structureel een lelijk soort Pools bezigen met veel scheldwoorden. Ik ken ze, ik spreek ze er op aan en ik weet dat het een kleine minderheid is.

Voormalig vertegenwoordiger van Solidarność in Nederland

Polacy chcieliby sami zadecydować o swojej integracji

Holenderska polityka odkryła Polaków jako rosnącą grupę imigrantów, która chce tu zostać i może wyrosnąć na znaczącą mniejszość. Zapowiedziano odpowiednie kroki polityczne aby stawić temu czoła.
Holenderska Polonia ma być w tę politykę zaangażowana, zapowiedziała minister do spraw integracji Ella Vogelaar.
Oba te aspekty wymagają pewnych refleksji.

Przez moment była panika: "przybyli pijący i wrzeszczący Polacy". Ale bardzo szybko zgaszono ten mały pożar.

Zorganizowany 12-go grudnia w Rotterdamie przez radnego miejskiego Karakusa "Szczyt Polski" lepiej można było nazwać "Szczytem Biur Pośrednictwa Pracy". Żadnej już nagonki na Polaków, bowiem w i tak skomplikowanej debacie na temat integracji na pewno nie poszukuje się dodatkowych problemów. Polityka wyraźnie ingerowała w celu stłumienia w zalążku rodzących się stereotypów. Oczywiście można było wcześniej dostrzec sygnały ostrzegawcze: jaki emigrant chce dobrowolnie i za duże pieniądze mieszkać na dwóch metrach kwadratowych, w dodatku jeszcze z dziesiątką towarzyszy takiego losu wokół siebie. Zdecydowanie winni są temu wyzyskujący pracodawcy, liche biura pośrednictwa pracy i zwykli naciągacze wynajmujący mieszkania.

Polityka zaproponowała kilka rozwiązań. Naciągacze są na ogół nieuchwytni. Alternatywą jest znalezienie innych mieszkań dla nowych imigrantów. O pieniądze na ten cel handryczą się w tej chwili Haga z samorządami. Dla lichych biur pośrednictwa pracy wymyślono certyfikaty, które będą te biura zobowiązywały do dbania o porządne mieszkania dla pracowników, pod groźbą kary i znalezienia się na czarnej liście. Prawnie nie wydaje się to być szczelnym rozwiązaniem, ponieważ formalnie to pracodawca odpowiada za mieszkanie dla pracowników. W wielu przypadkach biuro pośrednictwa nie jest pracodawcą. A ci ostatni - jak dotąd - są w debacie nieobecni.

Obowiązkiem Holandii jest zabranie się za ekscesy na rynku pracy i rynku mieszkaniowym. Ważnym tego warunkiem jest zgłaszanie skarg przez samych Polaków. A oni tego nie robią. Dlaczego? Z różnych powodów. Po pierwsze ze strachu przed utratą pracy i mieszkania. Ponadto Polacy na ogół i w przeciwieństwie do obdarzonych respektem dla władz Holendrów, są z zasady nieufni wobec władz. Dlatego Polak nie szybko zdobędzie się na zgłoszenie się do okienka holenderskiego, czy to związków, czy to inspekcji pracy, czy to policji. Woli on - na ogół anonimowo - zwrócić się do polskiego konsulatu ze skargą. Konsulat zalewany jest takimi skargami, najczęściej dotyczących nie wypłacania pensji.

W latach 80-ych byłem przedstawicielem NSZZ Solidarność w Holandii. Po dzień dzisiejszy jestem aktywny w holenderskim ruchu związkowym. Krzywym okiem patrzyłem, jak zaraz po 1989 rokiem związki zawodowe w Polsce całkowicie zmarginalizowały się w swej podstawowej działalności związkowej, nie bez wkładu i zachodnich neoliberałów odwiedzających wtedy Polskę. Nie powinno, więc dziwić, że polska młodzież nie może znaleźć drogi do związków i kolektywnej walki o prawa (podobnie zresztą jak i młodzież holenderska). No i dochodzi jeszcze bariera językowa. Dużo będzie więc zależało od holenderskiej Polonii, którą minister do spraw integracji Vogelaar chce wciągnąć w dyskusję na temat rozwiązywania wielorakich problemów. Z różnych pokoleń polonijnych będą potrzebne osoby, które wezmą na siebie zadanie pomagania najnowszym przybyszom z ojczyzny w przezwyciężaniu strachu i zrozumieniu sensu integracji. Mówię świadomie w czasie przyszłym, ponieważ Polacy tu nigdy nie musieli się organizować politycznie, a raczej społecznie i kulturowo. Można by powiedzieć, że to dobrze, bo właśnie integracja głównie obejmuje te dziedziny. Jednak po takich fenomenach jak Fortuyn czy Verdonk pojęcie "integracja" nabrało w Holandii również wyraźnego wymiaru politycznego. Prawdopodobna konieczność pertraktowania - zwłaszcza w dużych miastach - z Holendrami, Turkami czy Marokańczykami, to będzie dla Polaków coś nowego.

Strona holenderska twierdzi, że przy aktualnym rozwoju demograficznym, przypływ pracowników migracyjnych będzie niezbędny przez co najmniej jeszcze 10 lat. Już teraz pojawia się coraz więcej polskich dzieci w szkołach, brakuje porządnych mieszkań, potrzebne są kursy językowe dla dorosłych. Również w tych dziedzinach Polonia może być pomocna, jako uzupełnienie wysiłków holenderskich władz centralnych, samorządów i pracodawców (czytaj biur pośrednictwa pracy), trójki zrodzonej podczas szczytu rotterdamskiego.

Niejasne zresztą jest, ilu Polaków chce tu zostać na stałe. Większość wydaje się stać jedną nogą tu, drugą tam. Wiele zależy od sektora. W rolnictwie chodzi głównie o pracę sezonową, która nie daje szczególnych perspektyw na stały pobyt. W budownictwie, sektorze gdzie pracuje spora część Polaków, odbywa się ciekawy proces. W Polsce odczuwa się brak budowlanych, więc zarobki idą tam we górę. Znam już szereg małych, jednoosobowych firm, które powróciły do kraju. W 2012 r. ma w Polsce stanąć sześć nowych stadionów piłkarskich na europejskie mistrzostwa. Polski rząd twierdzi, że ma do wyboru skłonienie własnych pracowników do powrotu, albo wynajęcie Chińczyków!

Hamulcem dla powrotu jest podwójne opodatkowanie. Nowy premier Tusk zapowiedział zlikwidowanie tego mechanizmu. Czy będzie mógł posunąć się tak daleko, aby udzielić amnestii dla pieniędzy zarobionych na czarno aby Polacy mogli za nie na przykład kupić dom w Polsce, jest mało prawdopodobne, zważywszy na spodziewane protesty społeczne. Z drugiej strony "oficjalne pranie" tych przecież nie drogą przestępstw zarobionych pieniędzy, prawdopodobnie zwolniłoby znaczne sumy na inwestycje w domy lub małe przedsiębiorstwa w Polsce.

Kiedy ekscesy zostaną w Holandii zlikwidowane i rynek pracy zostanie ucywilizowany, wtedy należy Polakom pozwolić na własne, dobrowolne zabranie się za integrację. Zależną od bardziej lub mniej konkretnej decyzji pozostania.

Na zakończenie chcę podkreślić, że i ja się wstydzę za tych Polaków, którzy nie znają miary w piciu, zachowują się hałaśliwie i czasami agresywnie, strukturalnie używają brzydkiej mowy polskiej nieustannie rzucając mięsem. Znam takich, zwracam im uwagę i wiem, że jest to zdecydowana mniejszość.