Balkenende IV- rząd intelektualistów , część druga

2007.02.20 Nasza Polonia

Z transportem łączy ją niewiele więcej niż irytacja z powodu spóźniania się pociągów, czym będzie mogła się teraz czynnie zająć. Ale weszła ona jako pierwsza kobieta z ChristenUnie do parlamentu, gdzie okazała się ostrym obrońcą praw człowieka a politykę wysiedlania azylantów przez minister Verdonk porównała do praktyk niemieckich podczas wojny. Które z tej dwójki zajmie się kwestią kontrowersyjnej prywatyzacji Schipholu czy stale opóźniającej się budowy szybkiej linii kolejowej?

Holandia bardziej socjalna. Na to mają się składać różne ministerstwa, ale przede wszystkim spraw socjalnych. Szef resortu, Piet Hein Donner wolał pozostać ministrem sprawiedliwości, jak w poprzednim rządzie. Ale na tym stanowisku prześladowałaby go pamięć o tragicznym w skutkach pożarze w ośrodku dla azylantów na Schipholu. W kwestiach socjalnych Donner nie jest zresztą nowicjuszem. Pracował już nad restrukturyzacją rent chorobowych a teraz czeka go kwestia przyszłego kształtu systemu emerytur państwowych. Aby zagwarantować bardziej socjalne oblicze, Piet Hein Donner będzie musiał umiejętnie manewrować między interesami bogatszych i uboższych emerytów. Jego asystentem będzie Ahmed Aboutaleb, marokańskiego pochodzenia, jeden z dwóch "allochtonów" w parlamencie, których PVV Geerta Wildera chciała kilka dni temu pozbawić mandatu poselskiego za posiadanie podwójnego obywatelstwa. Aboutaleb, który liczył na stanowisko ministra, musi się zadowolić pozycją wice. Na nim spoczywa odpowiedzialność za świadczenia socjalne i politykę zatrudnienia. W Amsterdamie Aboutaleb wsławił się bezwzględnym ściganiem nadużywania świadczeń przez wszystkich Holendrów, nie oszczędzając przy tym i tych pochodzenia marokańskiego. Teraz cały kraj może się go obawiać. Ciekawe jednak, czy uda mu się znaleźć dość miejsc pracy dla zwalczania nadużyć w zasiłkach. Jeśli chodzi o rynek pracy będzie musiał się między innymi ustosunkować do dalszego otwarcia go dla pracowników z nowych krajów Unii.

Obywatel holenderski kojarzy bardziej socjalną Holandię nie tylko z utrzymaniem pewnego poziomu świadczeń i emerytur, ale również z rzetelną służbą zdrowia i opieką społeczną. Nowy minister zdrowia, Chadek Ab Klink, jest jednym z architektów nowego systemu służby opieki zdrowotnej, który jak na razie napawa strachem przed wzrostem premii i nie daje jeszcze większych rezultatów, jeśli chodzi o zmniejszenie kolejek w szpitalach i klinikach. Zadaniem Klinka jest więc dalsze doskonalenie nowego systemu w kierunku socjalnym. Nowy rząd z oburzeniem skontrował atak opozycyjnej VVD, jakoby dalsze reformy służby zdrowia miały bić po kieszeni średnio zarabiających. Zobaczymy. Wiceministrem Klinka będzie Jet Bussemaker z PvdA, postać znana głównie jako rzeczniczka w sprawach socjalnych, takich jak resocjalizacja bezrobotnych i jako propagatorka samodzielności i odpowiedzialności obywatela. Była ona zresztą i jedną z aktywnych przeciwniczek otwarcia rynku dla pracowników z nowych krajów Unii. W rządzie Balkenende IV będzie odpowiedzialna za restrukturyzację domów opieki medycznej. Mają być mniejsze i w większym stopniu opłacane przez ich mieszkańców.

Holandia zawsze słynęła z tego, ze procentowo najwięcej z dochodu narodowego dawała na pomoc krajom rozwijającym się. Były minister ds. pomocy krajom najbiedniejszym Jan Pronk, obecnie pracujący dla ONZ, był symbolem tej Holandii. Likwidacji jego ministerstwa została teraz po kilku latach skasowana i Bert Koenders z PvdA stał się ministrem współpracy rozwojowej. Jako specjalista od spraw międzynarodowych i bliski współpracownik Woutera Bosa będzie na pewno krytycznie analizował, którym krajom należy pomagać i które wspierać - nawet militarnie - a które nie.

Pozostaje jeszcze jeden istotny dział polityki rządowej: zapewnienie obywatelowi bezpieczeństwa, ochrona przed przestępczością, terroryzmem i innymi zagrożeniami. Ważne w tym kontekście ministerstwo sprawiedliwości obsadzone jest przez Ernsta Hirsch Ballin z CDA. Był on już kiedyś ministrem w tym resorcie i musiał w 1994 r. ustąpić w związku z aferą wokół specjalnych oddziałów policji. Jest on następcą nowo-upieczonego ministra spraw socjalnych Donnera, który z kolei musiał ustąpić ze względu na sprawę pożaru na Schipholu. Jego asystentką będzie wiceminister pochodzenia tureckiego Nabahat Albayrak z PvdA, również atakowana przez PVV Wiuldersa za podwójne obywatelstwo. Będzie ona odpowiedzialna za porządną realizację przez IND, wielokrotnie i ostro krytykowaną służbę imigracyjną, generalnej amnestii dla azylantów. Drugi filar bezpieczeństwa dla obywateli to ministerstwo spraw wewnętrznych. Guusje Ter Horst z PvdA, nowa minister, jako burmistrz Nijmegen, dała się we znaki wszystkim tym, którzy lekceważą sprawy porządku i bezpieczeństwa w dzielnicach, szczególnie problematycznych. Jako minister będzie musiała zwalczać nadmiar biurokracji w Holandii. Nowy rząd już zapowiedział skreślenie wielu zbyt skomplikowanych formularzy. Ank Bijleveld z CDA jako wiceminister będzie się zajmowała głównie stosunkami z holenderskimi Antylami, czyli częściami królestwa w strefie karaibskiej. Zapewnia jej to wiele podróży w te słoneczne strony.

Pozostaje jeszcze do przedstawienia najbarwniejszy członek nowego rządu, Andre Rouvoet z ChristenUnie. Jest on obok Woutera Bosa wice-premierem i ministrem, specjalnie na jego prośbę stworzonego resortu do spraw młodzieży i rodziny. Jako lider partii chrześcijańskiej chce on doprowadzić do jednolitej polityki w sprawach dotyczących młodzieży, takich jak zwalczanie kryminalności i przywiązanie do rodziny i szkoły. Rouvoet uchodzi za uczciwego, prawowitego polityka, który umie jednak ostro debatować. W 2004 r. został wybrany politykiem roku. Teraz wprowadził swoją partię pierwszy raz w jej historii do rządu.

Pozostaje mi do krótkiego omówienia to, czego Polska może się spodziewać od nowego rządu. Niestety trudno powiedzieć. Dymisyjny rząd zalecił otwarcie od 1-go marca tego roku całego rynku dla pracowników z nowych krajów Unii. Czy nowy rząd to uwzględni? PvdA nigdy nie była entuzjastycznie nastawiona do otwarcia rynku, tym niemniej wydaje się to nieuniknione. Czy skończy się dyskryminacja studentów z nowych krajów Unii, którzy aby pracować dozwolone dla innych maksimum 10 godzin tygodniowo, stale potrzebują specjalnego pozwolenia do pracy? Jeśli chodzi o handel i stosunki gospodarcze zapewne nie wiele się zmieni, podobnie jak w kwestii kontaktów między urzędnikami w ramach konferencji utrechckiej. Holandia chce być bardziej aktywna na polu europejskim, między innymi w kwestii nowego traktatu. Czy będzie się tu zderzała z Polską czy zgadzała, czy wprost nie spotykała, jeśli polska strona dalej będzie świeciła nieobecnością na scenie międzynarodowej, to się dopiero okaże.

Jan Minkiewicz