Marynarka Wojenna RP 10 lat w NATO

To już 10 lat w NATO

2009.03.12 Nasza Polonia

Dzisiaj mija 10 lat od kiedy Polska weszła w struktury Sojuszu Północnoatlantyckiego ( NATO). Dla marynarzy dzień 12 marca 1999 roku był dniem przygotowań do pierwszych w historii polskich Sił Zbrojnych manewrów w roli członka NATO.

Rocznicę 10-lecia Polski w NATO obchodzą wszystkie jednostki Marynarki Wojennej. Odczytano rozkazy okolicznościowe oraz podniesiono flagi NATO na masztach przed budynkami dowództw. Aby świąteczny nastrój udzielił się także ludziom, otwarto wczoraj port wojenny w Gdyni dla zwiedzających. Wśród wielu niedostępnych na co dzień atrakcji była możliwość odwiedzenia okrętu ratowniczego ORP "Piast". Okręt ten jako pierwszy w powojennej historii współdziałał z flotami zachodnimi w 1991 roku w Zatoce Perskiej w operacji "Pustynna Burza".

- W zakresie operacyjnym Marynarka Wojenna znacznie rozszerzyła swoje zaangażowanie w operacjach NATO, a także w ramach operacji sojuszniczych - mówi Dowódca Centrum Operacji Morskich, kontradmirał Jerzy Patz. - Pięciokrotny udział w operacji "Active Endeavour", obecność polskiego okrętu w operacjach "Enduring Freedom" i "Iraqi Freedom" oraz stała obecność w zespołach Sił Odpowiedzi Sojuszu to jedynie najważniejsze przykłady transformacji operacyjnej polskich sił morskich.

- Przez ostatnie dziesięć lat polska Marynarka Wojenna wzięła udział w niemalże 350 ćwiczeniach na morzu, w powietrzu i na lądzie - opowiada kmdr por. Bartosz Zajda, Rzecznik Marynarki Wojennej RP.  - Uczestniczyła we wszystkich manewrach NATO na Bałtyku, istotnych operacjach na Morzu Północnym, Norweskim oraz Śródziemnym, na Atlantyku i w Cieśninach Bałtyckich. W trzecim roku obecności w Sojuszu, nasz kraj wystawił jeden z największych komponentów morskich głównego ćwiczenia NATO pod kryptonimem "Strong Resolve '02". W ćwiczeniu udział wzięło 14 polskich okrętów bojowych, kilka jednostek zabezpieczenia, stanowiska dowodzenia, służby ratownicze oraz system logistyczny baz morskich.

Udział w licznych ćwiczeniach i udział w wojnie w Zatoce Perskiej wymagają nie tylko modernizacji, ale także pozyskiwania nowych jednostek. W ostatnich latach Marynarka Wojenna zyskała siedem nowych okrętów.

- Potencjał Marynarki Wojennej wzbogaciły dwie fregaty rakietowe typu Oliver Hazard Perry czyli ORP "Gen. K. Pułaski" i ORP " Gen. T. Kościuszko" wraz z czterema śmigłowcami pokładowymi jako dar rządu Stanów Zjednoczonych. A także cztery okręty podwodne typu Kobben jako dar rządu Norwegii. - wymienia jednym tchem kmdr por. Bartosz Zajda. - Natomiast w polskiej stoczni wybudowano okręt wsparcia logistycznego ORP "Kontradmirał X. Czernicki", a obecnie trwają prace w Stoczni Marynarki Wojennej przy budowie nowoczesnej korwety wielozadaniowej typu Gawron.

Historia działań Marynarki Wojennej ostatnich lat:

1991. Okręty MW operowały w ramach sił koalicji na Zatoce Perskiej. W operacji "Pustynna Burza" wzięły wówczas udział dwa polskie okręty: ORP "Wodnik" jako okręt-szpital i okręt ratowniczy ORP "Piast". Chociaż nie były to działania pod auspicjami NATO to jednak były początkiem współdziałania polskich sił morskich z flotami zachodnimi.

1993. Dwa lata później Marynarka Wojenna wzięła udział w jednym z największych ćwiczeń na Morzu Bałtyckim "BALTOPS". Stało się to zanim Polska przystąpiła do programu "Partnerstwo dla Pokoju" (1994). Od tego momentu, aż do wstąpienia Polski do NATO, Marynarka Wojenna RP brała udział w we wszystkich ćwiczeniach Sojuszu organizowanych na Bałtyku w ramach "Partnerstwa dla Pokoju".

1995. Marynarka Wojenna rozpoczęła współpracę ze stałymi zespołami okrętów NATO.  13 Dywizjon Trałowców (wówczas w Helu) kooperował z ówczesnym zespołem przeciwminowym MCMFORNORTH. Manewry początkowo zakładały, elementy manewrowania w szykach, procedury łączności, epizody operacji pokojowych i akcji SAR. Stopniowo wprowadzano elementy o wyższym stopniu trudności i wymagające większego doświadczenia i zgrania - poszukiwanie i zwalczanie okrętów podwodnych, zwalczanie celów nawodnych i powietrznych, współpraca z lotnictwem oraz działania dużych zespołów okrętów różnych klas. Coroczne, największe na Bałtyku manewry z cyklu "Baltops" były sprawdzianem umiejętności dla polskich marynarzy.

1999. Gdy 12 marca Polska weszła w struktury NATO, polskie i niemieckie okręty przygotowywały się już do wspólnych ćwiczeń na morzu. Rozpoczęto je już w 3 dni po 12 marca. Były to manewry lekkich nawodnych sił uderzeniowych u wybrzeży Rugii organizowane przez MW Niemiec z udziałem polskich jednostek ORP "Piorun" i ORP "Grom". Przeszły one do historii, jako pierwsze ćwiczenia polskich Sił Zbrojnych w ramach NATO. Trzy miesiące później, w czerwcu 1999 roku, Marynarka Wojenna po raz pierwszy była gospodarzem ćwiczenia NATO okrętów podwodnych pod kryptonimem "Coperative Poseidon '99", a w listopadzie tego roku pierwszy raz była organizatorem ćwiczeń NATO pod kryptonimem "Baltic Porpoise '99". Tym samym rozpoczął się okres intensywnych ćwiczeń i szkoleń już jako pełnoprawnego członka Sojuszu Północnoatlantyckiego.

2002. Przez ostatnie dziesięć lat polska Marynarka Wojenna wzięła udział w niemalże 350 ćwiczeniach na morzu, w powietrzu i na lądzie. Uczestniczyła we wszystkich manewrach NATO na Bałtyku, istotnych operacjach na Morzu Północnym, Norweskim oraz Śródziemnym, na Atlantyku i w Cieśninach Bałtyckich. W trzecim roku obecności w Sojuszu, nasz kraj wystawił jeden z największych komponentów morskich głównego ćwiczenia NATO pod kryptonimem "Strong Resolve '02". W ćwiczeniu udział wzięło 14 polskich okrętów bojowych, kilka jednostek zabezpieczenia, stanowiska dowodzenia, służby ratownicze oraz system logistyczny baz morskich. W latach 2002-03 w misji na Zatoce Perskiej operował okręt wsparcia logistycznego ORP "Kontradmirał Xawery Czernicki" wraz z pododdziałem specjalnym "Formoza" (misje "Enduring Freedom" i "Iraqi Freedom" - jako misje sił koalicji). 

2005. Polskie siły morskie od 2005 roku uczestniczą w misji antyterrorystycznej NATO pod kryptonimem "Active Endeavour" na Morzu Śródziemnym. To jedna z najważniejszych operacji prowadzonych przez Sojusz i jedyna w ramach Art. V Traktatu Waszyngtońskiego mówiącego o kolektywnej obronie. W operacji uczestniczyły polskie okręty podwodne ORP "Bielik" (2005 i 2006/7) i ORP "Kondor" (2008-2009) oraz fregata rakietowa ORP "Gen. Kazimierz Pułaski" (2005 i 2008).

2007. Pięć lat później na Bałtyku odbyły się największe manewry Sojuszu - Noble Mariner 2007, których polska Marynarka Wojenna była jednym z głównych organizatorów. Udział w nich wzięło 17 państw Sojuszu i dwa państwa partnerskie - Finlandia i Szwecja, 10 tysięcy marynarzy, ponad 80 okrętów oraz 70 samolotów i śmigłowców. Polskie sił morskie wystawiły komponent okrętowy, lotnictwo morskie oraz były odpowiedzialne za zabezpieczenie logistyczne, hydrograficzne i meteorologiczne ćwiczenia. Okręty NATO stacjonowały w bazie morskiej w Gdyni, a główny element operacji desantowej przeprowadzony był na poligonie w Ustce. Strong Resolve i Noble Mariner to największe manewry NATO, w których uczestniczyła Marynarka Wojenna i jednocześnie największe manewry, w których w ogóle uczestniczyły polskie siły zbrojne.

2009. Realizując zobowiązania sojusznicze polskie okręty od kilku lat operują cyklicznie w składzie Stałych Zespołów Sił Odpowiedzi NATO - najbardziej elitarnych, międzynarodowych zespołów okrętowych na świecie. Niszczyciele min (ORP "Mewa", "Czajka", "Flaming") już 7-krotnie pływały pod flagą NATO w składzie SNMCMG1 (Standing NATO Mine Countermeasures Group 1), a fregata rakietowa "Gen. Kazimierz Pułaski" 2-krotnie operowała w zespole SNMG1 (Standing NATO Maritime Group 1).

Nieodzownym elementem działania polskich sił morskich w międzynarodowych operacjach bojowych jest oczyszczanie dna Bałtyku z niebezpiecznych materiałów zagrażających bezpieczeństwu żeglugi. Niemal corocznie w różnych częściach Bałtyku okręty trałowe biorą udział w operacji przeciwminowej "Open Spirit" (w ramach PdP) i tylko podczas tych ćwiczeń zneutralizowały kilkanaście ton materiałów wybuchowych.

Jeszcze przed wstąpieniem Polski do NATO, oficerowie Marynarki Wojennej w 1998 roku rozpoczęli służbę w NATO w ramach programu Partnerstwa dla Pokoju. Z chwilą wstąpienia Polski do Sojuszu objęli nowe stanowiska. Stopniowo liczba przedstawicieli polskich sił morskich w NATO rosła i po dziesięciu latach członkostwa łącznie ponad 200 oficerów i podoficerów Marynarki Wojennej pełniło służbę w dowództwach Paktu Północnoatlantyckiego w Belgii, Holandii, Danii, Wielkiej Brytanii i we Włoszech. W tym czasie polscy oficerowie uczestniczyli ponad tysiąc razy w ćwiczeniach sztabów i pracach 33 grup roboczych NATO obejmujących praktycznie wszystkie sfery działań morskich tj. np. operacje morskie, działania podwodne, lotnicze, obrona przeciwminowa, ratowanie życia na morzu, logistyka, oceanografia czy meteorologia, itd.

Piotr Cwiklinski

Wiecej informacji a także filmy, zdjęcia i dokumenty:

www.nato.mw.mil.pl - Strona Marynarki Wojennej dokumentująca 10-lecie w NATO

http://www.wp.mil.pl/pliki/Media/film_nato.wmv - film z ceremonii przyjęcia do NATO

http://www.mon.gov.pl/pl/strona/265 - zdjęcia i filmy

http://www.mon.gov.pl/pl/strona/261 - dokumenty