Odczyt o Europie - Haga 5-go listopada

 

2009.11.07 Nasza Polonia

 

Premier Balkenende odpowiada na pytania m³odych ambasadorów - foto Jan Minkiewicz

 

Do 2001 roku organizowano w Utrechcie coroczny odczyt o Europie, wyg³aszany przez zas³uæonego dla UE polityka. Mówcami byli miźdzy innymi Jacques Attali, Mary Robinson i Javier Solana. W tym rok wznowiono t± tradycjź, tym razem w Hadze. Komisja Europejska wraz z tygodnikiem Elsevier - zaprosi³a premiera Holandii J. P. Balkenende do wyg³oszenia mowy o Europie a oprócz tego, jako honorowych goci, zaproszono polskiego by³ego ministra do spraw integracji z UE i aktualnego europos³a Jacka Saryusz-Wolskiego oraz europos³a Jaros³awa Wa³źsź, syna Lecha Wa³źsy. W ten sposób chciano podkrelię waæn± rolź Polski w doprowadzeniu do upadku komunizmu w Europie ¦rodkowej i ostatecznie do upadku muru berlińskiego w 1989 r.

 

Jako pierwszy przemówi³ Jacek Saryusz-Wolski. Klarownie wy³oæy³, iæ od 1953 roku w Berlinie Wschodnim, poprzez Wźgry w 1956, Czechos³owacjź w 1968 aæ po Solidarno¶ę w Polsce w 1980 i pó¼niej, wszystkie kraje bloku sowieckiego na swój sposób sprzeciwia³y siź narzuconemu systemowi komunistycznemu i tym samym podzia³owi Europy. A æe system komunistyczny siź rozpada, o tym róæni obserwatorzy wschodni mówili, ale na zachodzie ich nie s³uchano. Dlatego rok 1989 przyszed³ jako niespodzianka. Minione 20 lat przynios³y wiele. Saryusz-Wolski przypomnia³, jak kolejni holenderscy komisarze europejscy pomagali Polsce na drodze do cz³onkowstwa w Unii Europejskiej.

Premier Jan Peter Balkenende rozmawia z Jackiem Saryusz-Wolskim - foto Jan Minkiewicz


Co do przysz³oci Unii powiedzia³, æe aby mog³a odegraę waæn± rolź na wiecie, musi wzmocnię wewnźtrzn± solidarno¶ę i wspó³prace miźdzy cz³onkami. Zada³ teæ pytanie, czy nie powinno siź równieæ szukaę kandydatów na prezydenta czy ministra spraw zagranicznych Unii u nowych cz³onków.

 

Po nim wyst±pi³ premier Holandii Balkenende. Ci, którzy spodziewali siź przemówienia wyborczego domniemanego kandydata na prezydenta Unii, musieli siź zawie¶ę. Balkenende mówi³ duæo o przesz³oci, o Solidarnoci, o murze, o tym jak wiele siź przez ostatnie dwadziecia lat sta³o. Mimo iæ poproszono go, aby siź skoncentrowa³ na przysz³ych dwudziestu latach Unii, ograniczy³ siź do podkrelenia trzech zadań dla Europy: wiod±cej roli politycznej w wiecie, wyra¼nej i przoduj±cej polityki ekologicznej oraz dynamizm gospodarki europejskiej w zglobalizowanym wiecie. Ani s³owa nie powiedzia³ jednak na ile i w jakim kierunku powinna siź rozwijaę struktura Unii, aby te cele móc zrealizowaę.

 

Po swoim wyst±pieniu premier Balkenende odpowiada³ na pytania m³odych ambasadorów UE z Hagi, miźdzy innymi Polki Natalii Rajewskiej.

 

Jaros³awowi Wa³źsie przypad³ zaszczyt rozdania w imieniu m³odych pokoleń nagród za najlepsze eseje o Unii napisane przez m³odych. Dwie z nich dosta³y Bu³garki a jedn± Holender. Rozda³ teæ trzy nagrody za najlepsze zdjźcia o Unii. Ale najpierw krótko opowiedzia³, jak z jego perspektywy wygl±da³a dzia³alno¶ę jego s³awnego ojca. Ma³o bywa³ w domu a w 1981, kiedy go aresztowano, zostawi³ go samego z matk± i szeciorgiem rodzeństwa. Ale za to w tych latach 80-ych wiele nauczy³ siź co to jest prawdziwa solidarno¶ę miźdzy lud¼mi.

 

Imprezź urozmaici³a ponadto Nova Silesia, zespó³ muzyczny Polsko-Czesko-Australijski, który zagra³ miźdzy innymi utwór czeskiego kompozytora Jana Dismasa Zelenki. A po tym wszystkim by³ czas na drinki i nieformalne spotkania i rozmowy.

 

Jan Minkiewicz

 

EUROPALEZING - DEN HAAG 5 NOVEMBER

 

Tot 2001 werd in Utrecht elk de Europalezing georganiseerd, die werd uitgesproken door voor de EU verdienstelijke politici. Sprekers waren onder Jacques Attali, Mary Robinson en Javier Solana. Dit jaar is de traditie in ere hersteld, maar wel in Den Haag. De Europese Commissie heeft samen met weekblad Elsevier - premier J. P. Balkenende uitgenodigd om de Europalezing te verzorgen en daarnaast als eregasten de Poolse voormalig minister voor Europese integratie en huidig europarlementariėr Jacek Saryusz-Wolski en europarlementariėr Jaros³aw Wa³źsa, zoon van Lech Wa³źsa. Op deze wijze wilden de organisatoren de belangrijke rol van Polen benadrukken bij het bewerkstelligen van de val van het communisme in Centraal Europa en de uiteindelijke val van de Berlijnse muur in 1989.

 

De eerste spreker was Jacek Saryusz-Wolski. Hij legde helder uit, dat vanaf Berlijn 1953, via Hongarije 1956, Tsjecho-Slowakije 1968 tot aan Solidarno¶ę in Polen in 1980 en later, alle landen van het voormalige sovjetblok op hun manier verzet gepleegd hebben tegen het opgelegde communistische systeem en daarmee ook tegen de deling van Europa. En dat het communistische systeem op instorten stond, daarover spraken verscheidene analisten in het Oosten, maar in het Westen wilde men hen niet horen. Daarom kwam 1989 ook als een verrassing. De afgelopen 20 jaar heeft wel veel gebracht.Saryusz-Wolski herinnerde eraan, hoe opeenvolgende Nederlandse commissarissen Polen hielpen op haar weg naar lidmaatschap in de EU.

 

Wat de toekomst van de EU betreft betoogde hij, dat als ze een belangrijke rol in de wereld wil spelen, haar interne solidariteit en samenwerking tussen lidstaten moet vergroten. Hij stelde ook de vraag, of naar een president of minister van buitenlandse zaken van de EU ook niet gezocht dient te worden in de nieuwe lidstaten.

 

Na hem sprak de Nederlandse premier Balkenende. Zij, die verwachtten dat hij een verkiezingsspeech zou houden als vermeend kandidaat voor het presidentschap van de EU, moeten zijn teleurgesteld. Balkenende sprak veel over het verleden, over Solidarno¶ę, over de muur, over hoeveel de afgelopen 20 jaar is bereikt. Hoewel hem gevraagd was, om zich te richten op de komende 20 jaar van de EU, beperkte hij zich tot het aanstippen van drie belangrijke taken voor Europa: een leidende politieke rol in de wereld, een duidelijke en vooruitstrevende milieupolitiek en een dynamische Europese economie in een geglobaliseerde wereld. Hij zei echter geen woord in hoeverre en in welke richting de structuur van de Unie zich moet ontwikkelen, om die doelen te verwezenlijken. Na zijn toespraak beantwoordde premier Balkenende vragen van jonge EU-ambassadeurs uit Den Haag, waaronder de Poolse Natalia Rajewska.

 

Jaros³aw Wa³źsa viel de eer te beurt om namens de jonge generaties prijzen uit te reiken voor de beste essays over de EU van de hand van jonge auteurs. Twee prijzen gingen naar Bulgaarsen en een naar een Nederlander. Hij reikte ook drie prijzen uit voor de beste foto's over de EU. Maar eerst vertelde hij in het kort, hoe hij de activiteiten van zijn beroemde vader had ervaren. Hij was weinig thuis en toen hij in 1981 werd gearresteerd, liet hij hem met zijn moeder en zes broers en zussen alleen achter. Maar hij leerde in die jaren 80 wel wat echte menselijke solidariteit is.

 

Het gebeuren werd bovendien opgeluisterd door Nova Silesia, en ensemble van Polen, Tsjechen en een Australische, die onder meer een stuk speelden van de Tsjechische componist Jan Dismas Zelenka. En toen was het tijd voor drankjes en informele ontmoetingen en gesprekken.

 

Jan Minkiewicz