Gazeta Wyborcza >  Artykuły

Niemcy pomogą odrestaurować Westerplatte i zbudują w Berlinie polskie muzeum

Bartosz T. Wieliński 20008.02.06, ostatnia aktualizacja 2008.02.05 22:05 Gazeta Wyborcza

Polska akceptuje "widoczny znak" - niemiecki projekt upamiętnienia wypędzeń - ale nie będzie go współtworzyć. Wygląda na to, że największy od lat polsko-niemiecki spór zostanie zakończony

Niemcy przyjęli też naszą propozycję wybudowania w Berlinie muzeum historii Polski poświęconego głównie "Solidarności" i jej wkładowi w obalenie muru berlińskiego. O polskiej martyrologii wojennej ma opowiadać ekspozycja w berlińskim muzeum Topografia Terroru.

Oba rządy planują wymianę wystaw historycznych. I reanimację europejskiej sieci "Pamięć i Solidarność" powołanej w 2005 r., by łączyć polskie, niemieckie, słowackie i węgierskie instytucje zajmujące się tematyką deportacji i totalitaryzmu w Europie. Rząd PiS sieć zamroził.

Polska nie wyklucza, że nasi historycy będą konsultować "widoczny znak", i zastrzega sobie prawo do jego krytyki. - Czekamy na reakcję w Niemczech. Wypędzenia także tam budzą emocje, trzeba się spodziewać burzliwej debaty - mówi nasz rozmówca.

M.in. ze względu na te dyskusje Polska nie wchodzi do projektu. Rząd nie chce też dawać argumentów opozycji. Ponadto liczy się z Pragą, która od lat jest w ostrym sporze z wypędzonymi o Dekrety Benesza - sankcjonujące deportacje Niemców sudeckich po wojnie. Wypędzeni chcą ich unieważnienia, Czesi na to się nie godzą i odmawiają udziału w "widocznym znaku".

Dla "Gazety" prof. Władysław Bartoszewski

Dziś jadę do Berlina, by kontynuować rozmowy. Jesteśmy na początku drogi. W mojej ocenie te rozmowy nacechowane są dobrą wolą i chęcią rozwiązania problemu. Widzę ze strony niemieckiej próbę zrozumienia naszej wrażliwości i chęć poparcia naszych inicjatyw.

Dla nas szczególnie istotne jest uwzględnienie tego, co się stało w 1939 r. Stąd też nasza szczególna troska o upamiętnienie 70. rocznicy wybuchu II wojny światowej, której obchody zamierzamy urządzić w Gdańsku.

Musimy przypomnieć, że wojna rozpoczęła się od ataku na Polskę, na Westerplatte. To daje możliwość spojrzenia na polsko-niemieckie problemy w sposób całościowy, nie tylko z punktu widzenia cierpienia jednej grupy ludności. Przypomnienie tego, co Niemcy uczynili Żydom i Słowianom, powoduje, że późniejsze cierpienia pewnej grupy ludności z powodu wywołanej przez Niemcy wojny stają we właściwej proporcji.

Źródło: Gazeta Wyborcza