"POLSKI CZYŚCIEC po dziesięciu latach od premiery"

Drodzy moi, Szanowni Państwo,

Dokładnie 10 lat temu odbyła się w Klubie Księgarza na Starym Mieście w Warszawie premiera mojej książki "Polski czyściec", które to wydarzenie sprowadziło do jednej sali elity wszystkich zwaśnionych stron.

Kilku z uczestników tamtego spotkania już nie żyje, jak Andrzej Szczypiorski, Andrzej Zakrzewski i Wojciech Żukrowski, inni przeżyli wzloty i upadki, jak Jaruzelski i Wałęsa, jeszcze inni zgubili się w mroku politycznego zapomnienia, jak Izabella Cywińska i Waldemar Fydrych, tylko ksiądz Jan Twardowski i Andrzej Wajda trwają na piedestale sztuki niezłomnie, a Jerzy Urban, jak zwykle przewrotnie, uprawia to, co w wielu krajach Zachodu by mu dawno zakazano.

Muszę koniecznie dodać, że wielu czytelników wydań zagranicznych tej książki uważa wypowiedź Jerzego Urbana za arcymadrą, ze swej strony cieszę się z bardzo umiarkowanego tonu tej wypowiedzi, bez świntuszenia.

Zaglądam do dusz Polek i Polaków, co w nich przetrwało z tamtych lat, a do czego po wielu zakrętach wrócili rozczarowani, aby się znowu rozczarować. Nie chcę stosować starczej metody "a nie mówiłem", ale kto tę książkę przeczytał, musi przyznać, że jako autor nie mam powodów do rozczarowań, wszystko się sprawdziło. Olav Münzberg na okładce mówił: "Poezja w dziennikarstwie jest rzadkością i dlatego ta książka z upływem czasu będzie nabierać nowych wartości i znaczeń", Richard von Weizsäcker pisał: "Zarejestrowane przez Pana rozmowy są prawdziwym źrodłem do poważnego rozumienia myśli i uczuć Pańskich rodaków", Thomas Kornbichler napisał w przedmowie do wydania niemieckiego: "Wiersz Cypriana Kamila Norwida wprowadza partnerów rozmów w osłupienie, z którego nie wszyscy wychodzą obronną reką. Autor poszukuje w rozmowach duchowej przystani i prawdy lepszego świata. W istocie jednak nie siedzi on na wieży z kości słoniowej. Pełnia wrażen zagęszcza się w wysoce intelektualnym, jedynym w swoim rodzaju scenariuszu. Nadzieja na lepsze czasy, spojrzenie na obciążającą przeszłość, rzeczowa i konkretna pewność siebie, pełna fantazji wizja przyszłości, duma z praktycznej improwizacji codziennego życia, przestroga przed przesytem nowych ideologicznych frazesów, pełna humoru i dowcipu ironia oraz świadomość utrzymania tradycji - wszystko to jest w melancholijno-pogodnym nastroju swoiście pomieszane."

Teraz wiadomo, że była to pierwsza na świecie książka o przełomie 1989, tworzona wspólnie z autorami tego przełomu. Zabrakło tylko jednego, najważniejszego bohatera tamtego czasu - Jana Pawła II, ale zastąpił Go DUCH Cypriana Kamila Norwida, który do dziś krąży nad Polską, choć jakoś nie chce być przez Polaków odczuwany. Z listów wiem, że książkę czytali prezydenci państw, duchowni różnych wyznań, twórcy, artyści i filozofowie. Jestem im wszystkim wdzięczny za ciepłe zdania otuchy, co zachęciło mnie do dalszej twórczości, ale właśnie tamto wszystko we mnie jeszcze trwa jak sen, który się sprawdza. Dziś w nocy napisalem sonet "Purgatorium", ale mógłbym napisać też nową książkę o powstawaniu tamtej książki, o jej premierach i o jej efektach praktycznych.

Zastanowię się, może warto. Póki co, dołączam wiersz, którym pozdrawiam Państwa, Czytelniczki i Czytelników, jak najserdeczniej

Jan Stanisław Skorupski

Zurych, 12 czerwca 2002

P.S. W języku polskim były trzy tytuły tej samej książki:

"...zrozumieć Polaków" (1990), "Najdłuższa ballada świata" (1991) i właśnie "Polski czyściec" (1992);

za każdym razem dochodzili nowi bohaterowie (partnerzy rozmów).

Purgatorium

aby stać się takim człowiekiem

jakim jestem w obecnym czasie

musiałem sprzeciwić się masie

tę mądrość osiąga się z wiekiem

nie chcę by mnie wszyscy wielbili

za cnoty których nie posiadam

bo myśli które wypowiadam

są gorzkie i nie służą chwili

"Polski czyściec" dziesięć lat temu

spiął w Klubie Księgarza elity

aż dziwię się sobie samemu

trafienie było idealne

czas zmniejszył liczebność tej świty

sprawy są dalej aktualne

Zurych, 12 czerwca 2002

www.lora.ch/program/polska.shtml

www.lora.ch/program/polen.shtml

www.lora.ch/program/esperanto.shtml