Stare Miasto w Warszawie - pomnik światowego dziedzictwa kulturalnego

2002.09.08 Nasza Polonia

Dyrektor Muzeum Andrzej Sołtan w krótkich słowach przypomniał, że: "Stare Miasto jest zabytkiem wpisanym przez UNESCO na listę pomników światowego dziedzictwa kulturowego (2 września 1980 roku), że był to fakt bez precedensu, ponieważ dotyczył zespołu miejskiego odtworzonego po zniszczeniach wojennych w ponad 90%. Przywrócenie do życia warszawskiego Starego Miasta będącym symbolem polskiej kultury i tożsamości narodowej, zostało uznane przez komitet za wyjątkowy przykład całkowitej rekonstrukcji zespołu historycznego, za dzieło w pełni oryginalne, budzące podziw pod względem konserwatorskim jak i artystycznym".

Dyrektor Sołtan przypomniał czasy świetności Starego Miasta w połowie XVII wieku, jak również czasy powolnej degradacji znaczenia tego miejsca (schyłek wieku XVII). Znaczenie tego zakątka stolicy ulega prawie całkowitej degradacji po utraceniu suwerenności, oraz przeniesienia (po rozbiórce Ratusza) Ratusza na Plac Teatralny.

Prace mające na celu ocalenie najcenniejszych obiektów Starego Miasta podjęte zostały po odzyskaniu Niepodległości w roku 1918. Dalsze prace konserwatorskie przerwała II wojna światowa.

Obrona Starego Miasta podczas Powstania Warszawskiego (1.08.1944) była najkrwawszym epizodem w dziejach Stolicy. Pod gruzami i na barykadach zginęło około 60.000 ludzi, a wraz ze zniszczoną zabudową przepadł dorobek wielu stuleci. Po wyzwoleniu zapadła decyzja o odbudowie Stolicy, a co idzie również Starego Miasta. 14 lutego 1945 roku powołano do życia Biuro Odbudowy Stolicy. W pierwszym etapie robót (1953) odtworzono zabudowę Rynku i przyległych ulic. W latach następnych z gruzów dźwignięto Katedrę, Kościół Jezuitów i św. Marcina, w roku zaś 1062 Barbakan i mury obronne. Symbolem wieńczącym odbudowę Starówki było udostępnienie zrekonstruowanego Zamku Królewskiego.

W zasadzie od tego czasu można mówić o pełnym wykonaniu planu odbudowy Starówki.

Dziś Stare Miasto w pełni to nie tylko dzieje Warszawy, to również osiedle mieszkaniowe, oraz centrum kulturalno - rozrywkowe. Mieszczą się tu rozmaite instytucje i placówki kulturalne, antykwariaty, galerie sztuki, restauracje, paby. Tak wielkie zgrupowanie tychże placówek przyciąga przez niemalże cały rok rzesze turystów przyjeżdżających do Stolicy.

Jednak taka sytuacja powoduje wiele zagrożeń tego zakątka Stolicy. Brak uregulowań prawnych pozwalających na wspieranie prywatnych właścicieli kamienic z kasy Miasta na konserwacje. Powoduje to zamykanie przed zwiedzającymi przeuroczych zabytkowych podwórek. Konieczne jest energiczne przeciwdziałanie modernizacji sklepów (wymiana stylowych okiennic) jak również przed futurystycznymi wizjami (na szczęście niektórych architektów) zabudowy działek i skwerów, które ze względów estetycznych pozostały wolne.

Największym jednak utrapieniem zmotoryzowanych turystów jest permanentny brak miejsc parkingowych. Zaparkowanie samochodu w sezonie turystycznym graniczy z cudem, o autokarach nie wspomnę.

A.Szkoda, Warszawa.

Zdjęcia autor