Nelson Freire - sztuka leggiero i brazylijski soul

2009.01.31 Nasza Polonia

Nie tak dawno, bo 3. grudnia mona byo usysze znakomitego Nelsona Freire w Concertgebouw, wykonujcego koncert fortepianowy d-moll Johannesa Brahmsa, a ju 25 stycznia, po raz kolejny, w recitalu z cyklu Wielcy Mistrzowie Fortepianu.

Program recitalu by niezwykle atrakcyjny - zawiera spor dawk romantyki, poetyki i zmysowych impresji muzycznych.

W pierwszej czci koncertu pianista wykona Papillons, op. 2 - Roberta Schumanna oraz Sonat fis-moll op. 2 Johannesa Brahmsa. W drugiej czci - Fantazj f-moll op. 49 Fryderyka Chopina oraz dwa Mazurki: cis-moll op. 41 nr 1i a-moll op.posth. a take Scherzo E-dur op.54.

Po utworach Chopina, artysta wykona 3 kompozycje Claude Debussy'ego z cyklu Preludiw I: Les sons et les parfums tournent dans l'air du soir, Les collines d'Anacapri oraz Minstrels. Recital uwieczyy kompozycje Heitora Villa-Lobosa: chro 'Alma Brasileira' oraz Danca do Indio Blanco z 'Ciclo Brasileiro'a take trzy ponadprogramowe utwory Villa-Lobosa, zagrane na bis.

Nelson Freire naley do pianistw, o szalenie wysublimowanej i eleganckiej wirtuozerii. Kady dotyk przez artyst klawiatury budzi do ycia wszelkie moliwe subtelnoci, walory i uroki dwiku fortepianu. Klawiatura nie sprawia najmniejszych oporw pianicie - w dowolnym, choby najszybszym tempie - i poddaje si, z atwoci, realizacji kadej wizji dwikowej.

Pianista zachwyca doskona lekkoci i finezj rki, w kadym moliwym sposobie dotykania instrumentu - od artykulacji legato, granego w dynamice piano, po wszelkie kombinacje dwudwikw, oktaw i akordw staccato i forte. Jest to zapewne jako artykulacji, ktr Fryderyk Chopin, jako pedagog, nazywa leggiero. Repertuar recitalu doskonale wyeksponowa unikalne waciwoci wyobrani i techniki Nelsona Freire.

Cykl miniatur fortepianowych Papillons, op. 2 - Roberta Schumanna zabrzmia z ca swoj tytuow lekkoci, zmysowoci i wibrowaniem - rwnie w skontrastowanych, intensywniejszych dynamicznie epizodach - ktre pod palcami niektrych pianistw trac czsto swoj ulotno i zwiewno. Nelson Freire podwaa jakiekolwiek, mylne przekonania, i figuracje akordowe forte nie mog by grane z lekkoci i zwiewnie.

W Sonacie fis-moll Brahmsa usyszelimy rwnie doskona i perfekcyjn lekko techniki akordowej, lecz oczywicie w zupenie innym wymiarze. Kady dwik peen by gbokich znacze a instrument nieprzerwanie piewa caym swoim bogactwem, niezalenie od szybkich temp wykona, bardziej dramatycznych lub lirycznych fragmentw tego wielopaszczyznowego dziea.

Fantazja f-moll F. Chopina, w wykonaniu Nelsona Freire, ukazaa swj dramatyczny wyraz z niezwyk prostot i klarownoci, za wykonanie Mazurkw dowiodo - nie po raz pierwszy zreszt - i jeli jest si znakomitym muzykiem, to bez wzgldu na to, z jakiego punktu na mapie wiata si pochodzi - taneczne, chopinowskie formy, nasycone polskim folklorem, nie bd stanowiy adnych tajemnic i trudnoci interpretacyjnych.

Walory wraliwego i lekkiego dotyku pianisty uwydatniy w doskonaej formie pierwotny charakter tytuu Scherza E-dur F. Chopina - "art". Fioriturowa melodyka przeplataa si z powanymi tonami czc w doskonale skonstruowan, przejrzyst struktur utworu.

Prawdziw przyjemnoci byo wysuchanie kompozycji Claude Debussy'ego, ktrego Nelson Freire jest znakomitym interpretatorem. Debussy objawi si peen czaru, wyobrani i zmysowych urokw, oddawanych przez nieograniczon palet barw fortepianu. Nie mona byo nie ulec wyobraeniom i impresjom kreowanym przez pianist z apolliskim, nieskazitelnym piknem - jak zreszt wszystkie kompozycje tego wieczoru. Szczeglnie w pami zapadao pene wdziku i spontanicznej wewntrznej rytmiki Preludium Minstrels - zagrane oczywicie w bardzo szybkim tempie, lecz z absolutn kontrol wszystkich efektw interpretacyjnych.

Co do wykonania ostatnich pozycji programu - kompozycji Heitora Villa-Lobosa - to trudno byoby znale lepszego wykonawc tej muzyki. Nelson Freire jest rodakiem Villa-Lobosa i jego serce zdaje si idealnie pulsowa wraz z oddechami brazylijskiej muzyki. Usyszelimy fascynujce, pene subtelnego aru i zmysowoci, rytmy brazylijskie w idealnych relacjach pomidzy akompaniamentem a wiodcymi gosami. Obraz doskonaego, improwizacyjnego nieco, zestawiania niezalenych i zarazem kontrapunktujcych wartoci czasowych poszczeglnych gosw. Tak doskonae i gbokie wyczucie duszy muzyki dostpne jest tylko nielicznym mistrzom.

Marzenna Donajski