Gen. M.Boruta-Spiechowicz - legendarny dowódca WP

2005.01.28 Nasza Polonia


Na pocz±tku grudnia 2004 roku ukaza³a siź w Szczecinie, z inicjatywy i ze rodków Towarzystwa "Pogranicze" niezmiernie interesuj±ca ksi±æka prof. Tadeusza Krawczaka pt. "Pro Fide et Patria - genera³ Mieczys³aw Boruta-Spiechowicz".



Bohater ksi±æki gen. M. Boruta-Spiechowicz /1894-1985/ by³ legendarnym dowódc± Wojska Polskiego, Legionist±, obrońc± Lwowa, uczestnikiem wojny polsko-bolszewickiej, kawalerem Orderu Virtuti Militarli, dowódc± 20 Dywizji Piechoty i 22 Dywizji Piechoty Górskiej "Podchalańczyków" i - we wrzeniu 1939 roku - dowódc± grup operacyjnych Bielsko i Boruta oraz wspó³twórc± konspiracji w okupowanym przez Sowietów Lwowie i wreszcie wiź¼niem £ubianki, skazanym na mierę i uwolniony w wyniku uk³adu Sikorski-Majski.


Strona tytu³owa ksi±æki

 

Gen. M.Boruta-Spiechowicz pe³ni³ nastźpnie funkcjź dowódcy 5 Dywizji Piechoty, a po wyprowadzeniu Armii Polskiej z ZSRR dowódcy I Korpusu Pancerno-Motorowego w Szkocji, sk±d wróci³ do Polski, gdzie do roku 1946, kiedy go z wojska wyrzucono, by³ zastźpc± szefa Departamentu Piechoty i Kawalerii MON.

Wyrzucony z wojska przez 18 lat prowadzi³ gospodarstwo rolne w Szczecinie-Skolwinie, sk±d wyjecha³ do Zakopanego. W latach osiemdziesi±tych by³ jedn± z g³ównych postaci niezaleænego ruchu patriotycznego - m.in. organizatorem „Starej Wiary" i wspó³za³oæycielem Ruchu Obrony Praw Cz³owieka i Obywatela /1977/ i honorowym gociem I Zjazdu "Solidarnoci".

Ksi±æka o generale napisana zosta³a na podstawie kilku ¼róde³. Najpowaæniejsze stanowi autoryzowany egzemplarz jego relacji, które zdaniem autora tej pracy prof. dr Tadeusza Krawczaka nosz± wszelkie znamiona tzw. ¼ród³a wywo³anego...osobicie pozna³em gen. Borutź w roku 1974 i ta znajomo¶ę przetrwa³a aæ do jego mierci...Pó¼niejsze liczne spotkania z genera³em zaowocowa³y magnetofonowym nagraniem jego wspomnień. Niektóre zapisy, jak ten ze spotkania z warszawsk± m³odzieæ± z Duszpasterstwa Akademickiego "Arka" i góralami w Ratu³owie, powsta³y w obecnoci ks. H. Michalaka i J. Odziemkowskiego, albo teæ wy³±cznie w mojej obecnoci, bez æadnych wiadków.

Najs³abiej w tych relacjach udokumentowane s± dzia³ania gen. Boruty z okresu tworzenia w Rosji 5 Dywizji Piechoty i dowodzenia ni± w okresie szkockim. Zgromadzone przez genera³a materia³y /55jednostek aktowych/, podzielię moæna na kilka czź¶ci: materia³y osobiste /dokumenty, legitymacje, albumy, fotografie/; dokumentacjź dowódcy oraz materia³y ilustruj±ce powstanie i dzia³alno¶ę opozycji niepodleg³ociowej w latach 1964-1985.

Ciekawe s± fragmenty ksi±æki dotycz±ce pobytu genera³a w Anglii i Szkocji. W dniach 20 maja - 16 czerwca 1942 roku - czytamy w ksi±æce prof. T. Krawczaka - gen. Boruta odby³ podróæ do Anglii.
Piastuj±c za stanowisko dowódcy I Korpusu w Szkocji rozpocz±³ porz±dkowanie wielu spraw. Zacz±³ od struktury Korpusu i koncepcji uæycia jego wojsk. W pocz±tkach wrzenia 1944 roku gen. Boruta wystosowa³ rozkaz do podleg³ych mu jednostek, nakazuj±cy przekazanie szczegó³owych danych o ich strukturze i liczebnoci. Do Naczelnego za Wodza wys³a³ projekt rozbudowy Korpusu, dotycz±cy m.in. rozbudowy i formowania I Korpusu Pancernego. Proponowa³, by tworzenie Dywizji Grenadierów sz³o w parze z powstawaniem róænych jednostek broni i s³uæb
.

Jako dowódca I Korpusu zaj±³ siź równieæ genera³ spraw± polskich wydawnictw wojskowych w Anglii, obron± ich niezaleænoci przed Brytyjczykami i uregulowaniem kwestii kadrowych.

Po³oæenie gen. M. Boruty-Spiechowicza, jako dowódcy, uleg³o zmianie po usuniźciu gen. Sosnowskiego. Jego nastźpca, gen. Anders, rozkazem z marca 1945 roku zwolni³ gen. Borutź ze stanowiska dowódcy I Korpusu i odda³ do dyspozycji kierownictwu MON. W ten sposób genera³ pozbawiony zosta³ swoich æo³nierzy.

 

W grudniu - pisze w swej ksi±æce prof. dr T. Krawczak- Boruta uwaæaj±c, æe obowi±zkiem dowódcy jest dzielię los æo³nierzy, zdecydowa³ siź na powrót do ogarniźtego przez Sowietów kraju. Decyzja ta, o czym sam mówi³ czźsto, ci±gnź³a na niego w rodowiskach emigracyjnych odium zdrady, zosta³ nawet skrelony z ewidencji. Niektórzy pos±dzali go nawet o jawn± kolaboracjź z komunistami i podpisanie odezwy wzywaj±cej Polaków do powrotu nad Wis³ź. Prawda by³a jednak inna. Marsza³ek z nadania Moskwy Micha³ Rola-Æymierski, wrźcz zarzuci³ gen. Borucie, æe szerzy³ na emigracji pogl±d, iæ bezpiecznie bździe moæna wrócię do Polski tylko wówczas, jeli Miko³ajczyk i PSL zdobźd± w³adzź.

 

Pogl±dy i postawa gen. Boruty nie by³a do przyjźcia przez komunistyczne w³adze Polski. Genera³a, na jego probź, zwolniono z wojska. Bezporednim tego powodem by³o æ±danie genera³a o udostźpnienia kabiny do tajnego g³osowania oraz próba zamachu na jego æycie.

 

Leszek W±tróbski