Zaterdag 22 december is in de Nieuwe Kerk in Amsterdam de tentoonstelling „Hidden Afghanistan” geopend. Een expositie van kunstschatten uit Afghanistan, een land sinds jaren verscheurd door bezetting, burgeroorlog, enorme vernielingen en dagelijkse moordpartijen, is een bijzonderheid. Sinds de jaren 70-ig heeft het Museum van Kabul een aantal rampen meegemaakt, zodat de kunstschatten moesten worden verborgen. Het vreselijkst was het bewind van de Taliban.

Naast vervolging en zelfs moord op personeel, wist de Taliban liefst 2500 museumstukken te vernietigen. Toen het Westen met het voorstel kwam om de nationale schatten buiten Afghanistan te tonen, is het dus niet verbazend, dat het parlement nee zei, uit angst, dat de schatten zouden worden gestolen of omgesmolten. „Hoe moesten we niet ons best doen om hen te overtuigen, dat we goede bedoelingen hadden”, zei tijdens de opening in Amsterdam Ernst Veen, sinds jaren directeur van de Stichting de Nieuwe Kerk.

Dankzij de inspanningen van de directeur van het museum van Kabul en de minister van cultuur is het uiteindelijk gelukt om Afghaanse kunstschatten in Europa te tonen. Drie musea, het Musée Guimet in Parijs, de Fondazione per l’Arte Della Compagnia di Sao Paulo in Turijn en De Nieuwe Kerk in Amsterdam hebben de organisatie op zich genomen. Na Turijn en Parijs kunnen nu de Amsterdammers kennis maken met de weinig bekende oude geschiedenis van Afghanistan.

De getoonde objecten stammen voornamelijk uit de eerste en tweede eeuw. Afghanistan was toen de grens tussen twee culturen. Aan de ene kant vond China, dat voorbij Afghanistan de barbarij begon, aan de andere kant vonden de Grieken hetzelfde. Op de tentoonstelling zijn prachtige voorbeelden te zien van Griekse, soms Romeinse kunst, gemaakt op die uiterste grenzen van de vroeg-europese cultuur en gevonden in de oude hellenistische nederzetting Ai Kahnum.

Het contact tussen Griekenland en India en het Buddhisme is te zien in de klassiek-griekse beelden met Buddha-gezichten. Nog duidelijker Indiaas zijn de schitterende ivoren reliëfs en kleine beeldjes van de riviergodin, gevonden in Begram. Maar ook zijn er 4000 jaar oude gouden voorwerpen, die duiden op nog andere culturen op die kruising van beschavingen, die nu Afghanistan heet.

De expositie van 250 voorwerpen uit het museum van Kabul is het waard om bekeken te worden - ze duurt tot 20 april 2008. Maar ook een ander intitiatief is het waard vermeld te worden. De catalogus van de tentoonstelling is vertaald in het Pashtu en Dari, de twee hoofdtalen van Afganistan. Hij zal worden verspreid over alle afghaanse scholen en bibliotheken. Een klein steentje als bijdrage tot de normalisering van het leven in dat land, order het motto van de subtitel van de expositie

„A Nation Stays Alive When Its Culture Stays Alive” - "Een Volk leeft zolang zijn Cultuur leeft".

Jan Minkiewicz

Afganistan w Amsterdamie

W sobotę 22-go grudnia otwarto w Nieuwe Kerk w Amsterdamie wystawę „Hidden Afganistan” - „Ukryty Afganistan”. Wystawa eksponatów z Afganistanu, kraju od wielu lat rozdartego okupacją przez obcych, wojną domową, ogromnymi zniszczeniami i codziennymi zabójstwami, jest czymś niecodziennym. W okresie od lat 70-tych muzeum w Kabulu przeszło kilka kataklizmów, w związku z czym eksponaty trzeba było ukrywać. Najokropniejszy był reżim Talibów.

Dyrektor Muzeum w Kabulu (w środku) i Minister Kultury Amfganistanu (po prawej) - foto Jan Minkiewicz

Bogini Rzek, Kość Słoniowa - 1-szy wiek, Begram - foto Jan Minkiewicz

Plaskorzeźba Cybeli, pozłocone srebro- 3-ci wiek przed naszą erą, Ai Khanum - foto Jan Minkiewicz

Stojący Byk, złoto - 1-szy wiek, Begram - foto Jan Minkiewicz