IDFA 2009 - dzie 3 i 4

2009.11.23 Nasza Polonia

 

W pierwszy weekend festiwalu obejrzaem kilka bardzo rnych filmw. Pierwszy z nich to, kolejny po polskich 'Grach Wojennych', film o wiadomym przekazywaniu tajemnic wojskowych. Tym razem jednak nie innemu pastwu, lecz wasnej prasie.

 

'The Most Dangerous Man in America' Judith Ehrich i Ricka Goldsmith to portret Daniela Ellsberga. Mody, bardzo inteligentny wojskowy, ktry wierzy w suszno antykomunistycznego zaangaowania si Stanw w rejonie dalekowschodnim, zostaje zatrudniony przez Rand Company, majcej za zadanie sporzdzenie raportu o wojnie wietnamskiej. W trakcie tej pracy dostrzega kamstwa i przekrty kolejnych prezydentw i ich doradcw, majce na celu usprawiedliwianie kolejnych etapw eskalacji wojny. Ellsberg postanawia tajny raport z tymi informacjami przekaza New York Times. Normalnie poszedby na lata do wizienia, ale uratowao go to, e wanie wybucha afera Watergate, w wyniku ktrej prezydent Nixon musia ustpi. Ciekawym elementem w filmie s nagrania z tam Nixona, na ktrych midzy innymi lekcewaco wypowiada si on o ofiarach cywilnych, jako g... go obchodzcych.

 

Po tej cikiej polityce obejrzaem film peen poezji. Australijski film 'Contact' Martina Butlera i Bentleya Deana zaczyna si od tego jak w 1964 wystrzeliwano w Australii europejsk rakiet, ktrej prbne wersje miay spada w bezludnej strefie pustynnej. Moment odpalenia rakiety zblia si a tymczasem kilku pracownikw spoecznych odkrywa wanie w tej strefie grup Aborygenw. Po dniach cigania i ucieczek dochodzi ostatecznie do - sfilmowanej - konfrontacji pracownikw i maej grupy, jak si okazao wycznie kobiet i dzieci. Dla Aborygenw byo to pierwsze zetknicie si z biaymi. Negocjacje, aby ich przekona do opuszczenia terenu nie byy proste, ale w kocu si uday.

 

Muzyki nigdy nie brakuje na IDFA. 'You cannot start without me' to dokument Allana Millera o dyrygencie Opery w Petersburgu. Valery Gergiev pochodzi z Osetii, jest workoholikiem i obsesyjnym dyrygentem. W Holandii znamy go od lat jako dyrygenta Filharmonii Rotterdamskiej. Duo Strawiskiego i Szostakowicza.

 

Czasy s zwariowane, wic i nie brakuje zwariowanych reyserw. Australijczyk George Gittoes filmowa od lat 60-ych w strefach wojennych i konfliktowych: Nikaragua, Ruanda, Bonia. A teraz pokazuje Pakistan, prowincj Peszawar. Talibowie niszcz tam wszystko: wideo, DVD, ksiki. Bezwzgldnie przeladuj producentw i sprzedawcw tanich lokalnych filmikw, produkowanych prymitywnymi rodkami przez amatorw. Reyser angauje si w t bran filmow i nawet nakrca na miejscu z lokalnymi przyjacimi dwa filmy. Szpikuje swj 'dowcipny' dokument horrendalnymi - prawdziwymi scenami okruciestw Talibw. Po jego wyjedzie kilku znajomych zostao zamordowanych. Czy to przez jego filmowanie, na to reyser w rozmowie z publicznoci nie chcia odpowiedzie. Film 'The Miscreants of Taliwood' koczy si zabjstwem Benazir Bhutto ( w 2007 r. Jak wiadomo obecnie wojsko pakistaskie przeprowadza w Peszewarze wielk akcj przeciwko Talibom.

 

'Stolen' to film powstay przypadkowo. Para modych filmowcw, Australijczyk i dziewczyna z Poudniowej Ameryki przypadkowo odkrywaj na algierskiej Saharze w obozie ruchu Polisario, struktury niewolnicze. Zarwno Polisario jak i wadze marokaskie robi wszystko, aby nie dopuci do zrobienia filmu, a kiedy to si nie udaje, aby go zdyskredytowa. Pod presj rni bohaterowie tego filmu wycofywali swoje poparcie dla niego, co reyserzy tylko czciowo respektowali pokazujc film mimo rnych protestw.

 

Tyle, jeli chodzi o festiwalowy weekend.

 

Jan Minkiewicz

 

IDFA 2009 - DAG 3 EN 4

In het eerste festivalweekend heb ik zeer uiteenlopende films gezien. De eerste was, na de Poolse film 'War Games', weer een film over het bewust doorspelen van militaire geheimen. Ditmaal echter niet aan een ander land, maar aan de eigen pers.

'The Most Dangerous Man in America' van Judith Ehrich i Rick Goldsmith is het portret van Daniel Ellsberg. Als jong, hyperintelligent militair, die gelooft in de anticommunistische inzet van de VS in het Verre Oosten, komt hij in diesnt bij de Rand Company, die de opdracht heeft een rapport op te stellen over de Vietnam-oorlog.

Most dangerous Man of America

 

Contact

 

The Miscreants of Taliwood

 

George Gittoes 'Miscreants of Taiwood' - foto Jan Minkiewicz

 

Stolen

 

Violeta Ayala 'Stolen' - foto Jan Minkiewicz


In dat werk ontdekt hij leugens van opeenvolgende presidenten en hun adviseurs, die een steeds verdere escalatie van de oorlog moeten rechtvaardigen. Ellsberg besluit het geheime rapport met die gegevens door te sluizen naar de New York Times. Normaal zou hij hiervoor jaren gaan zitten, maar hij wordt gered, doordat net het Watergate-schandaal losbarst, ten gevolge waarvan Nixon moest aftreden. Interessant zin de film zijn geluidsopnamen van de Nixon-banden, waarin hij onder meer minzaam spreekt over burgerslachtoffers, die hem geen r... kunnen schelen.

Na deze zware politiek zag ik een film vol pozie. De Australische film 'Contact' van Martin Butler en Bentley Dean begint in 1964, als in Australi een Europese raket wordt afgeschoten, waarvan de proefversies moeten landen in een onbewoond stuk woestijn. De lanceerdatum komt naderbij, en juist dan komen een paar sociale werkers juist in dat gebied op het spoor van een groep Aboriginals. Na dagen van achtervolgingen en ontsnappingen komt het uiteindelijk tot - indertijd gefilmd - contact tussen de sociaal werkers en een kleine groep van zoals bleek uitsluitend vrouwen en kinderen. Voor de Aboriginals was het een eerste confrontatie met blanken. De onderhandelingen, om hen te overtuigen het gebied te verlaten, waren niet eenvoudig, maar lukten uiteindelijk nog op tijd.

Nooit ontbreekt het aan muziek op IDFA. 'You cannot start without me' is een documentaire van Allan Miller over de dirigent van de Opera in Sint Petersburg. Valery Gergiev komt oorspronkelijk uit Ossetie, is workaholic en een geobsedeerde dirigent. In Nederland kennen we hem al jaren als dirigent van het Rotterdams Filharmonisch. Veel Stravinsky en Sjostakovitsj

De tijden zijn gek, dus ontbreekt het ook niet aan doorgedraaide regisseurs. Australier George Gittoes filmde vanaf de 60-er jaren in oorlogszones en crisisgebieden: Nicaragua, Rwanda, Bosni. En nu laat hij Pakistan zien, de provincie Peshavar. De Taliban vernietigen daar alles: video's, DVD's, boeken. Ongenadig vervolgen zij producenten en verkopers van goedkope, lokale pulpfilms, met primitieve middelen gemaakt door amateurs. De regisseur mengt zich zelfs in die filmbranche en maakt ter plekke met vrienden twee eigen filmpjes. Hij doorspekt zijn 'humoristische' film met echte schokkende beelden van gruweldaden van de Taliban. Na zijn vertrek zijn een paar van zijn kennissen vermoord. Of dat door zijn filmen kwam, daar wilde de regisseur in zijn Q&A met het publiek geen antwoord op geven. De film 'The Miscreants of Taliwood' eindigt met de moord op Benazir Boetto in 2007. Zoals bekend woedt op dit moment in Peshavar een groot Pakistaans legeroffensief tegen de Taliban.

'Stolen' is een film die bij toeval is ontstaan Een jong stel filmers, een Australir en een Latijns-Amerikaanse ontdekken bij toeval in een vluchtelingenkamp van Polisario in de Algerijnse Sahara slavernij. Zowel Polisario als de Marokkaanse regering doen alles, om eerst de film niet te laten ontstaan en wanneer dat onmogelijk blijkt hem te discrediteren. Onder politieke druk trekken verscheidene personen hun uitspraken in de film in, wat slechts gedeeltelijk is gehonoreerd door de makers, die hen ondanks hun protesten in de film hebben laten zien.

En dat is alles van het weekend.

Jan Minkiewicz