IDFA 2009 - dzie pierwszy i drugi


2009.11.22 Nasza Polonia

 

W czwartek 19-go listopada obejrzaem na oficjalnym otwarciu 22-go wydania IDFA film polski. Dariusza Jaboskiego 'Gry Wojenne' to portret stale kontrowersyjnego bohatera, pukownika Ryszarda Kukliskiego, ktry w latach 70-ych przekazywa tajne dokumenty Paktu Warszawskiego Amerykanom.

 

Dla jednych bohater, dla drugich zdrajca, dla jeszcze innych - kto zwyczajnie podejrzany i uwikany w brudne gry wywiadw. Dariusz Jaboski wiarygodnie sportretowa pukownika jako czowieka ideowego, ktry w trosce o Polsk i losy Europy postanowi pokrzyowa agresywne plany wojenne Paktu Warszawskiego. Film przypomina czasy zimnej wojny, ale rzuca i ciekawe, szczeglnie dla zachodu, nowe spojrzenie na ten okres, pokazujc jak wyglday gry wojenne w wydaniu sowieckich i podporzdkowanych im polskich generaw.

 

Ten do dugi film - prawie 2 godziny - wykorzystuje rne techniki, wywiady, zdjcia, animacj i manipulacj obrazem. Film Dariusza Jaboskiego zosta na premierze - zreszt wiatowej - w kinie Tuschinski obdarzony gorcymi oklaskami.

 

W pitek drugiego dnia widziaem dwa filmy. Jeden Szkocki 'The Edge of Dreaming', ktry nie przypad mi do gustu. Przeintelektualizowane cytowanie z ksiek teorii o tym, czy sny staj si rzeczywistoci i czy mona wyni wasn mier. Autobiograficzny film Amy Hardie, ktr zmary m uprzedza we nie, e niedugo sama umrze i ktra zaraz potem zaczyna chorowa i trafia do lekarzy, terapeutw, znachorw a nawet szamanw.


 

Natomiast 'U.N.Me', dokument dwch amerykaskich reyserw Matthew Groff i Ami Horowitz, pokazuje jak daleko ONZ odszed od swych ideaw i sta si organizacj przymykajc oczy na naduycia seksualne swoich onierzy na misjach pokojowych, na korupcj jak przy programie 'ywno za rop' dla Saddama, a nawet na ludobjstwo jak w Ruandzie. Reyserzy wini nie tylko kraje czonkowskie, ale i organizacj, stawiajc Sudan na czele komisji do spraw praw czowieka, ktra na bada midzy innymi masakry w Darfurze i ktrej sekretarze generalni nigdy nie wypowiedz si nad gowami wszystkich czonkw, e do czego nie wolno dopuci.

 

Tyle na pocztek festiwalu.

 

Jan Minkiewicz

Dariusz Jabloski 'Gry Wojenne' po premierze na IDFA - foto Jan Minkiewicz

 


War Games

 

The Edge of Dreaming

 

U.N.Me

 

IDFA 2009 - DAG 1 EN 2

 

Donderdag 19 november bekeek ik op de officile opening van de 22-e IDFA een Poolse Film. Dariusz Jaboski's 'War Games' is het portret van een nog steeds controversile held, kolonel Ryszard Kukliski, die in de 70-er jaren geheime documenten van het Warschau Pact doorspeelde aan de Amerikanen.

 

Voor de een held, voor de ander verrader, voor nog een derde - gewoon een verdacht persoon, die verwikkeld is in smerig spionagewerk. Dariusz Jaboski heeft aannemelijk een portret van de kolonel neergezet als idele man, die uit zorg om Polen en het lot van Europa besloot om de agressieve plannen van het Warschau Pact te doorkruisen. De film brengt de koude oorlog in herinnering, maar werpt ook een vooral voor het Westen interessant nieuw licht op die tijd, door te laten zien hoe oorlogsspelletjes gespeeld werden door Sovjetgeneraals en aan hen onderworpen Poolse collega's.

 

Deze nogal lange film - bijna 2 uur - maakt gebruik van verschillende technieken, interviews, foto's, animatie en beeldmanipulatie. De film van Dariusz Jaboski werd op de wereldpremiere in Theater Tuschinski met een warm applaus beloond.

 

Op vrijdag - de tweede festivaldag - zag ik twee films. Een film uit Schotland 'The Edge of Dreaming', kon mij maar matig bekoren. Een ietwat overintektuele serie citaten uit boeken van theorien, of dromen werkelijkheid worden en of je je eigen dood kan dromen. Een autobiografische film van Amy Hardie, die door haar overleden echtgenoot wordt gewaarschuwd, dat zij zelf spoedig zal sterven en die daarop ziek wordt en belandt bij artsen, therapeuten, gebedsgenezers en sjamanen.

 

Daarentegen laat 'U.N.Me', document van twee Amerikaanse regisseurs Matthew Groff en Ami Horowitz, zien, hoever de VN van hun oorspronkelijke idealen zijn afgedwaald en een organisatie zijn geworden, die de ogen sluit voor seksueel misbruik door VN-soldaten op vredesmissies, voor corruptie zoals bij het programma 'Voedsel voor Olie' voor Saddam of zelfs voor genocide zoals in Rwanda. De regisseurs houden niet alleen de lidstaten hiervoor verantwoordelijk, maar ook de organisatie, die een land als Sudan aan het hoofd stelt van de mensenrechtencommissie, die ondermeer de slachtpartijen in Darfur moet onderzoeken. En waar de secretarissen generaal zich nooit over de hoofden van alle leden heen uitspreken, dat iets echt niet kan.

 

Tot zover het begin van het festival.

 

Jan Minkiewicz