8-my Festiwal Filmowy Amnesty Intrnational - dzieñ pi±ty
2006.03.14 Nasza Polonia
|
Nagrody rozdane, festiwal zakoñczony. Ale najpierw jeszcze dwa obejrzane filmy. Czeczenia ci±g dalszy i Holandia. Przypadkiem dwa dokumenty tej samej re¿yserki, mieszkaj±cej od lat w Holandii Maszy Novikovej. Najpierw widzia³em "Trzech Kumpli", dokument oparty na materia³ach Ramzana, jednego z trzech przyjació³, który pracowa³ w telewizji w Gro¿nym. Ramzan, Ruslan i Islam znaj± siê od lat i ³±czy ich wielka przyja¼ñ. Ramzan ginie od rakiet z rosyjskiego samolotu przy granicy z Inguszeti± podczas filmowania uchod¼ców dla telewizji rosyjskiej. Inguszet Ruslan zostaje aresztowany przez wojsko rosyjskie w Gro¿nym i pod trzech dniach ¿ona otrzymuje jego zw³oki z jedn± kul± w piersi a drug± w g³owie. Czeczen Islam, lekarz, opiekuje siê w czasie 1-ej wojny czeczeñskiej rannymi wszystkich stron. Ale kiedy wyje¿d¿a do Moskwy jest tam po ataku na teatr aresztowany. Podrzucone narkotyki i materia³y wybuchowe robi± z niego potencjalnego terrorystê. Nie czekaj±c na rozprawê ucieka do Holandii, gdzie otrzymuje azyl. Film o ¿yciu trzech m³odych, normalnych ch³opaków, zak³adaj±cych rodziny, buduj±cych karierê, którym znienacka wojna wszystko krzy¿uje. Na festiwal przyby³y Aminat, wdowa Ramzana z synkiem i Lisa, wdowa Ruslana z dwoma córeczkami. "Trzech Kumpli" by³ jednym z piêciu filmów nominowanych do nagrody festiwalu, o czym pó¼niej. "Fallen Angel" - "Upad³y Anio³" to historia Tamary, m³odej Rosjanki, która zakochuje siê w przystojnym, mi³ym i hojnym holenderskim ch³opaku. Po przyje¿dzie do Holandii wychodzi szyd³o z worka. Jest on tak zwanym "loverboy", który dla handlarzy kobietami wabi dziewczyny do prostytucji. Tamara okazuje siê m±dr± i odwa¿n± dziewczyn±, ostatecznie ucieka od alfonsa. Godzi siê na zeznania przeciwko handlarzom kobietami i tu zaczynaj± siê problemy. Film Maszy Novikovej porusza dotkliwy problem. Du¿o dziewczyn z Europy Wschodniej trafia wbrew w³asnej woli do prostytucji w Holandii. Policja bardzo potrzebuje ich zeznañ dla tropienia i skazywania handlarzy kobietami. Ale w³adze holenderskie nie udzielaj± takim odwa¿nym kobietom odpowiedniej ochrony. Standartowo odsy³a siê je po zakoñczeniu sprawy s±dowej do kraju pochodzenia. To kobieta musi udowodniæ, ze mo¿e to by niebezpieczne dla niej ze wzglêdu na miêdzynarodowy charakter sieci handlarzy. Po filmie urz±dzono panel pod przewodnictwem Nataszy Kuit, w sk³ad którego wesz³y Masza Novikova, re¿yserka filmu, pos³anka PvdA Kadhija Arib, pos³anka Groen Links Marieke van Doorninck, Mariska Major z Amsterdamskiego Centrum do spraw Prostytucji i Ien Korvenus z Ministerstwa Sprawiedliwo¶ci. Dyskutowa³y one ten oto problem: dlaczego Holandia nie chce udzielaæ kobietom zeznaj±cym przeciwko swoim gnêbicielom d³u¿szego lub sta³ego pobytu? |
|
No i ju¿ czas na nagrody. Najpierw Umberto Mancilla, organizator festiwalu filmowego o prawach cz³owieka w Boliwii, kierownikowi festiwalu Amnesty, Taco Ruighaver, wrêczy³ jako prezent rze¼bê indiañsk±. Nastêpnie jury sk³adaj±ce siê z piêciu uczniów szkolnych og³osi³o laureata pierwszej Z³otej Tarczy MovieSquad. James Longley, re¿yser filmu o elementach pokojowego odbudowywania Iraku “Iraq in Fragments", otrzyma³ tê nagrodê m³odzie¿ow±, ustanowion± przez Holenderski Instytut Edukacji Filmowej i Amnesty. 2000 Euro zostanie po¶wiêcone dystrybucji tego filmu w¶ród m³odzie¿y. G³ówn± nagrodê festiwalu, nagrodê publiczno¶ci rozg³o¶ni VARA w wysoko¶ci 5000 Euro, otrzyma³ Rex Bloomstein za swój film "KZ" o obozie Mauthausen, w którym spogl±da na holokaust z punktu widzenia tera¼niejszo¶ci.
I tak zakoñczy³ siê 8-my ju¿ festiwal filmowy Amnesty. Ciekawy, ale nie zauwa¿ony przez publiczno¶æ. Nowa Fundacja Movies That Matter ma to w przysz³ym roku zmieniæ.
Jan Minkiewicz
8-E AMNESTY INTERNATIONAL FILM FESTIVAL - DAG VIJF
De prijzen vergeven, het festival is over. maar eerst heb ik nog twee films gezien. Een vervolg op Tsjetsjenië en Nederland. Toevallig twee documentaires van dezelfde regisseuse, de al jaren in Nederland wonende Russische Masza Novikova.
Eerst zag ik “Drie Kameraden", een documentaire gebaseerd op filmmateriaal van de Tsjetsjeen Ramzan, een van de drie vrienden, werkzaam bij de televisie in Grozny. Ramzan, Ruslan en Islam kennen elkaar sinds jaren en zijn gezworen kameraden. Ramzan wordt gedood door raketten uit een Russisch vliegtuig bij de grens met Ingusetië, wanner hij voor de Russische televisie vluchtelingen filmt. De Inguseet Ruslan wordt door het Russische leger in Grozny gearresteerd en drie dagen laten aan zijn vrouw teruggegeven. Met een kogel in de borst en een door het hoofd. De Tsjetsjeen Islam, arts, verpleegt gewonden van alle partijen. Maar als hij naar Moskou vertrekt wordt hij na de aanval op het theater gearresteerd. Neergeplante drugs en explosieven maken van hem een potentiële terrorist. Hij wacht niet op zijn zaak, maar neemt de wijk naar Nederland, waar hij asiel krijgt. Een film over het leven van drie jonge, normale jongens, die een gezin stichten, aan hun carrière bouwen, wat opeens allemaal door een oorlog wordt doorkruist. Naar het festival kwamen Aminat, de weduwe van Ramzan met hun zoontje en Lisa, de weduwe van Ruslan met hunb twee dochtertjes. “Drie Kameraden" was een van de vijf voor de VARA publieksprijs genomineerde films, waarover later.
"Fallen Angel" is de geschiedenis van Tamara, een jonge Russische, die verliefd wordt op ene knappe, attente en gulle Nederlandse jongeman. Na aankomst in Nederland komt de aap uit de mouw. Hij een “loverboy", die in opdracht van vrouwenhandelaren meisjes lokt voor de prostitutie. Tamara blijkt een verstandige en dappere meid te zijn, uiteindelijk ontsnapt ze aan haar pooier. Zij is bereid te getuigen tegen vrouwenhandelaren en daar beginnen de problemen. De film van Masza Novikova gaat over een pijnlijk probleem. Veel vrouwen uit Oost-Europa komen tegen hun zin in de prostitutie in Nederland terecht. De politie heeft hun getuigenissen hard nodig om vrouwenhandelaren te volgen en te veroordelen. Maar de Nederlandse overheid biedt zulke dappere vrouwen geen adequate bescherming. Ze worden als regel na afloop van de strafzaak teruggestuurd naar hun land van afkomst. De vrouw moet bewijzen, dat dat voor haar gevaarlijk kan zijn gezien het internationale karakter van de netwerken van vrouwenhandelaren. Na de film was er een panel onder leiding van Natasja Kuit, met Masza Novikova, de regisseuse van de film, PvdA kamerlid Kadhija Arib, Groen Links kamerlid Marieke van Doorninck, Mariska Major van het Amsterdams Prostitutie Centrum en Ien Korvenus van het Ministerie van Justitie. Zij discussieerden over de kwestie: waarom wil Nederland aan vrouwen die getuigen tegen hun uitbuiters geen langdurig of permanent verblijf geven?
En toen was het tijd voor de prijzen. Eerst kreeg de manager van het Amnesty-festival Taco Ruighaver, van Umberto Mancilla, organisator van het mensenrechtenfilmfestival in Bolivia als cadeau een houten indianenbeeld uitgereikt. Daarna was het de beurt aan vijf scholieren van de jongerenjury, die de eerste prijswinnaar aankondigden van het Gouden MovieSquad Shild. James Longley, regisseur van een film over vreedzame elementen van de wederopbouw van Irak “Iraq in Fragments", ontving deze jeugdprijs, die is ingesteld door het Nederlands Instituut voor Filmeducatie en Amnesty. 2000 Euro zal besteed worden aan de verspreiding van deze film onder de jeugd. De hoofdsprijs van het festivel, de VARA-Publieksprijs van 5000 Euro ging naar Rex Bloomstein voor zijn film “KZ" over het kamp Mauthausen, waarin hij de holocaust benadert vanuit het heden.
En zo eindigde het 8-e Amnesty International Film Festival. Interessant, maar niet door het publiek opgemerkt. De nieuwe stichting Movies That Matter wil daar volgend jaar iets ana gaan doen.
Jan Minkiewicz