Rotterdam Filmfestival - dag 10

 

2009.02.02 Nasza Polonia

 

Vrijdag, de voorlaatste dag van het festival, is de dag van de hoofdprijzen, drie Tigers voor de beste debuutfilms - diploma en uitzending op de Nederlandse TV plus 15.000 euro. Maar voordat we daar aan toekomen, heb ik nog een paar films gezien.

Naast Skolimowski bestond de enige Poolse inbreng dit jaar uit '33 Scenes from Live' van Ma³gorzata Szumowska. Een film, die in Polen enthousiast is ontvangen . Ik zag een goede film, zowel qua regie als acteren. Maar emotioneel maakte die film geen overweldigende indruk, omdat ik het door Szumowska geboden model van afreageren van intermenselijke conflicten en vooral omgaan met rouw, beschouw als een van de vele mogelijke varianten. Zij serveert consequent een nogal drastisch en lawaaierig model, die bovendien 'verplicht' lijkt te zijn voor alle betrokkenen. Zo'n reactief collectivisme is in haar film functioneel, maar in het dagelijks leven vrij onwaarschijnlijk.

 

Ik zag ook een film uit het retrospectief van Paolo Benvenuti 'Gostanza da Libbiano'. Lucia Poli speelt in deze zwart-wit film fenomenaal de rol van Gostanza, een geneesster die in de 16-e eeuw beschuldigd wordt van tovenarij. Zij schildert haar inquisitoren een dermate mooi beeld van de duivel, dat zij haar wel moeten beschuldigen van valse verklaringen. Dat redt haar het leven, maar wel voor de prijs van een verbod op genezen van mensen en een permanente controle door de kerk. Een klassieke, meesterlijke film, gebaseerd op een echte gebeurtenis.

 

En nu is het tijd voor de Tigers. Van de prijswinnaars zag ik er een eerder en twee net op de dag van de prijsuitreiking. Ik begin met de eerste. 'Breathless' - 'Ademloos' van de Zuidkoreaan Yang Ik-June verdient ten volle de Tiger Award. De 130 minuten van de film vervelen geen moment. Een uiterst onaangename en snel de vuisten gebruikende gangster blijkt natuurlijk toch een blanke pit te hebben. We zien een doorsnee van ellende in diverse families, ellende die langzamerhand wordt ontrafeld. Na de klassieke dood van de bekeerde gangster is alleen onnodig een scene ingevoegd, hoe het allen vergaat na zijn dood. In ander licht gefilmd, met andere kleuren. De film houdt net niet op het juiste moment op.

'Be Calm and Count to Seven' van de Iraniėr Ramtin Lavafipour is de geschiedenis van een jongetje, wiens vader niet terugkomt van zee, van een overtocht met vluchtelingen. De film lijkt een dramadocument over misbruik van kinderen bij gevaarlijk werk op zee. In het vissersdorp Hondt iedereen zich bij gebrek aan vis namelijk bezig met smokkelen. Goed camerawerk in de stijl van de Iranese meesters, misschien iets teveel mystieke dialogen, moeilijk te begrijpen voor niet-Iraniėrs.

De derde Tiger ging naar de Turkse regisseur Mamut Fazil Coskun voor 'Wrong Rosary' - 'De verkeerde Rozenkrans'. Een breekbare, langzame film over breekbare mensen. Een jonge beginnende Imam is gefascineerd door een christelijke buurvrouw. Langzaamaan lijkt het, alsof zij elkaar kleine signalen geven van sympathie, misschien zelfs liefde. Maar te veel staat hen in de weg. Karakter..., religie? Dat is niet belangrijk, belangrijk is, dat het de regisseur gelukt is om geloofwaardig verlangen en onmacht te laten zien.

 

Jan Minkiewicz

 



ROTTERDAMSKI FESTIWAL FILMOWY - DZIEŃ 10

 

Pi±tek, przedostatni dzień festiwalu, to dzień nadania g³ównych nagród, trzech Tygrysów za najlepsze debiuty - dyplom plus pokaz w holenderskiej telewizji oraz 15.000 Euro. Ale nim do tego dojdziemy, obejrza³em kilka innych filmów.

 

Oprócz Skolimowskiego jedyny Polski element tegorocznego festiwalu to '33 Sceny z Æycia' Ma³gorzaty Szumowskiej. Film, który w Polsce zosta³ bardzo entuzjastycznie przyjźty. Ja zobaczy³em film dobry, reæysersko i aktorsko. Natomiast od strony emocjonalnej nie zrobi³ na mnie aæ tak wielkiego wraæenia, poniewaæ proponowany przez Szumowsk± model odreagowywania konfliktów miźdzyludzkich a szczególnie obchodzenia siź z æa³ob±, uwaæam za jeden z wielu moæliwych. Ona konsekwentnie serwuje model do¶ę drastyczny i ha³aliwy i jakby "obowi±zkowy" dla wszystkich. Taki kolektywizm reakcji jest w jej filmie funkcjonalny, natomiast w æyciu raczej ma³o prawdopodobny.


Ramtin Lavafipour, Tigerwinnaars Mahmut Fazil Goskun, Yang Ik-June met Festival-directeur Rutger Wolfson - foto Jan Minkiewicz


33 Scenes from Life Film still



Gostanza da Libbiano



Breathless

Be Calm and Count to Seven Film still


Wrong Rosary


 Obejrza³em teæ kolejny film z retrospektywy Paolo Benvenutiego 'Gostanza da Libbiano'. Lucia Poli w tym czarno-bia³ym filmie mistrzowsko gra rolź Gostanzy, znachorki oskaræonej w 16-ym wieku o czary. Bohaterka filmu przestawia inkwizytorom diab³a w tak piźknych barwach, æe musz± oskaræyę j± o sk³adanie fa³szywych zeznań. I to ratuje jej æycie, za cenź zakazu leczenia ludzi i permanentnej kontroli kocio³a. Klasyczny mistrzowski film, oparty na rzeczywistej historii.

 

No i czas na Tygrysy. Z trzech laureatów jednego widzia³em wczeniej a dwóch w³anie w dniu nadania nagród. Zacznź od pierwszego. 'Breathless' - 'Bez Tchu' Koreańczyka z Korei Po³udniowej Yang Ik-June w pe³ni zas³uæy³ na jednego z Tygrysów. 130 minuty filmu ani chwilź nie nudz±. Widzimy przekrój g³źbokich problemów w wielu rodzinach, problemów, których t³o jest nam stopniowo t³umaczone a z wyj±tkowo nieprzyjemnego i szybko uæywaj±cego piź¶ci gangstera wychodzi na koniec dobry charakter. Po klasycznej mierci nawróconego gangstera niepotrzebnie jednak wlepiona jest scena jak to po jego odejciu uk³ada siź æycie wszystkim pozosta³ym. W innym wietle, w jaskrawszych barwach. Film kończy siź akurat nie we w³aciwym momencie.

'Be Calm and Count to Seven' Irańczyka Ramtin Lavafipoura to historia ch³opaka, którego ojciec nie wraca z morza, pomagaj±c uciekaę uchod¼com. Film przypomina drama-dokument o wykorzystywaniu dzieci do niebezpiecznej roboty na morzu. W rybackiej wsi bowiem z braku ryb wszyscy zajmuj± siź przemytem. Dobre prowadzenie kamery w stylu irańskich mistrzów, moæe zbyt duæo mistycznych dialogów, ma³o czytelnych dla nie-Irańczyków.

Trzeciego Tygrysa zdoby³ Turecki reæyser Mamut Fazil Coskun za 'Wrong Rosary' - 'Nie ten Róæaniec'. Delikatny, powolny film o delikatnych ludziach. M³ody pocz±tkuj±cy Imam jest zauroczony s±siadk± chrzecijank±. Powolutku wydajź siź, æe wysy³aj± do siebie malutkie sygna³y sympatii, moæe i mi³oci. Ale zbyt wiele im stoi na przeszkodzie. Charakter..., religia? Nie waæne, waæne, æe reæyser umia³ przekonywuj±co pokazaę pragnienie i niemoc.

 

Jutro juæ ostatni dzień festiwalu.

Jan Minkiewicz