IDFA 2009 - dzień 9 i 10

 

2009.12.01 Nasza Polonia

 

Ostatnie dwa dni festiwalu spździ³em spokojniej. Obejrza³em cztery filmy, ale za to by³em na nadaniu nagród, o których bździe mowa pó¼niej.

 

'Kings of Pastry' to film znanej pary nestorów dokumentu amerykańskiego D. A. Pennebaker i Chrisa Hegedus o corocznym konkursie, w którym francuscy piekarze ciast walcz± o Collar, prestiæow± nagrodź najlepszego rzemielnika Francji. Najtrudniejszym zadaniem jest zrobienie rze¼by z cukru. Czźsto te przemylne budowle rozpadaj± siź podczas przenoszenia ich do Sali, gdzie czeka jury. S± to jedyne sceny gdzie widz siź pasjonuje, bowiem w samym podejciu do konkursu s³yszy siź raczej bana³y. Ale ³adnie i solidnie zrobiony film.

 

'World Vote Now': kto jest za ogólnowiatowym g³osowaniem na zasadzie jeden cz³owiek, jeden g³os? Z tym pytaniem Hiszpan Joel Marsden objecha³ wiat. Zadaje pytanie wieniakom w Afryce czy Azji, ale i politykom, dzia³aczom, cz³onkom komisji wyborczych w takich krajach jak Iran czy Rosja lub Kongo, gdzie w trakcie robienia filmu odby³y siź pierwsze w historii wybory, oraz przedstawicielom ONZ. Wszyscy s± mniej lub bardziej entuzjastyczni wobec pomys³u ogólnowiatowego referendum. Na spotkaniu z publicznoci± sam reæyser okaza³ siź chyba najwiźkszym entuzjast±. Pomys³ ma³o realistyczny, ale zadawane przez niego pytania i prowokowane przez nie odpowiedzi brzmi± orze¼wiaj±ca w g±szczu oficjalnych deklaracji.

 

Sk±d przyszed³ kryzys finansowy? Wedle wielu ze Stanów przez zawalenie siź rynku hipotecznego. 'American Casino' Amerykanki Leslie Cockburn w do¶ę klarowny sposób t³umaczy, jak rz±dza pieniźdzy u bankowców, nie tylko tych na szczycie, ale i zwyczajnych sprzedawców us³ug, doprowadzi³a do piramidy sztucznych pieniźdzy bez pokrycia, opartych na gwarantowanej sp³acalnoci hipotek. I to mimo, æe banki doskonale wiedzia³y æe zawyæone hipoteki sprzedawane biedakom ze sztucznie przez banki zawyæonymi zarobkami nigdy nie bźd± sp³acone. W konsekwencji balon 'sztucznych' pieniźdzy pźk³, wiele tysiźcy ludzi zosta³o wyrzuconych z domów a na przyk³ad w Kalifornii, dzielnice w ten sposób wyludnione, staj± siź ¼ród³em plagi komarów i groæ± wybuchem róænych chorób.

 

Rosana Matecki jest córk± Polaka i W³oszki, urodzon± w Wenezueli. Jej dokument 'Story of a Day' jest wźdrówk± po róænych zagubionych wioskach, zamieszka³ych przez bia³ych, Indian albo i jednych i drugich. Film cechuje cisza, przerywana wy³±cznie muzyk±. Robi wraæenie poetyckiej wizji cyklów æycia, przemijaj±cych powoli i spokojnie. Matecka pokazuje róæne rytua³y, lubne i æa³obne oraz tańce indiańskie. Film moæe ma³o czytelny, ale wraæliwy. W rozmowie z publicznoci± reæyserka przyzna³a siź, æe niektóre sceny zosta³y inscenizowane... na probź tubylców.

 

I tyle o tego rocznym festiwalu.

 

Jan Minkiewicz

The Kings of Pastry

 

World Vote Now

 

Joel Marsden 'World Vote Now' - foto Jan Minkiewicz

 

American Casino

 

Rosanna Matecki (midden) 'Story of a Day' met vrienden - foto Jan Minkiewicz

 

IDFA 2009 - DAG 9 en 10

 

De laatste twee dagen van het festival heb ik rustiger doorgebracht. Ik heb vierfilms gezien, maar ik ben ook op de prijsuitreiking geweest, waarover later.

 

'Kings of Pastry' is de nieuwste film van het bekende nestoren-paar van de Amerikaanse documentaire D. A. Pennebaker en Chris Hegedus over de jaarlijkse wedstrijd, waarin Franse banketbakkers strijden om de Collar, prestigieuze titel van beste handwerksman van Frankrijk. De moeilijkste taak is het maken van een beeldhouwwerk uit suiker. Vaak vallen deze verfijnde bouwsels uit elkaar tijdens het vervoer naar de zaal, waar de jury wacht. Dat zijn de enige scčnes waar de kijker gepassioneerd raakt, want tijdens de opmaak voor de strijd horen we vooral banaliteiten. Maar wel een mooi en solide gemaakte film.

 

'World Vote Now': wie is voor wereldverkiezingen met het principe een man, een stem? Met die vraag trok de Spanjaard Joel Marsden de wereld rond. Hij stelt de vraag aan boeren in Afrika of Aziė, maar ook aan politici, activisten, leden van kiescommissies in landen als Iran, Rusland of Kongo, waar tijdens het maken van de film de eerste verkiezingen ooit werden gehouden en aan vertegenwoordigers van de VN. Allen blijken meer of minder enthousiast over het idee van een wereldwijd referendum. Tijdens de Q&A bleek de regisseur zelf de wellicht grootste voorstander te zijn. Een weinig realistisch idee, maar zijn vragen en de daardoor uitgelokte onderwerpen klinken verfrissend in het woud van officiėle verklaringen.

 

Waar komt de financiėle crisis vandaan? Volgens velen uit de VS door de ineenstorting van de hypotheekmarkt. 'American Casino' van de Amerikaanse Leslie Cockburn laat vrij helder zien, hoe hebzucht bij bankmensen, niet alleen die aan de top maar ook bij gewone verkopers van bankdiensten, een berg virtueel geld heeft opgeleverd, zonder dekking anders dan gebaseerd op de garantie van afbetaling van de hypotheken. En dat ondanks het feit, dat de banken donders goed wisten, dat de opgehoogde hypotheken verkocht aan armoedzaaiers met door de banken kunstmatig opgeschroefde inkomens, nooit afbetaald zouden worden. Uiteindelijk is de ballon 'onecht' geld gebarsten, Zijn vele duizenden uit hun huis gezet en worden bij voorbeeld in Californiė buurten die zo zijn ontvolkt, bedreigd met vliegenplagen en uitbarsting van allerlei ziektes.

 

Rosana Matecki is dochter van een Pools en een Italiaanse, geboren in Venezuela. Haar documentaire 'Story of a Day' is een tocht langs allerlei afgelegen dorpjes, bewoond door blanken of door indianen of door beiden.

 

Stilte kenmerkt de film, slechts doorbroken door muziek. Je krijgt de indruk van een poėtische kijk op de levenscycli, die langzaam en rustig verlopen. Matecka laat verschillende riten zien, huwelijk en rouw en indiaanse dansen. Misschien een weinig leesbare film, maar wel gevoelig. In de Q&A gaf de regisseuse toe dat sommige gebeurtenissen in scčne zijn gezet... op verzoek van de lokale bewoners.

 

En tot zover de films op IDFA 2009.

 

Jan Minkiewicz