Filigranowe srebro w amsterdamskim Ermitaæu

 

2006.04.30 Nasza Polonia

 

"Ermitaæ nad Amstel", czyli Amsterdamska filia Petersburskiego Ermitaæu, to muzeum powsta³e w lutym 2004 roku na bazie juæ dawniej istniej±cej wspó³pracy muzealnej miźdzy oboma miastami.


W amsterdamskim Ermitaæu moæna by³o dot±d obejrzeę wystawź z³ota Greków znad Morza Czarnego; kolekcjź Miko³aja i Aleksandry, ostatniej pary Carskiej; malarstwo weneckie i skarby pielgrzymów do Bizancjum i Jerozolimy. Wszystkie te kolekcje pochodz± z petersburskiego Ermitaæu, jednego z najwiźkszych muzeów na wiecie.

 

W rodź 26 kwietnia, na otwarciu kolejnej wystawy - tym razem filigranowych obiektów ze srebra - Maria Menszikowa, konserwator zbiorów chińskiej sztuki Ermitaæu, powiedzia³a: "w Petersburgu mamy kolekcje sztuki dos³ownie z ca³ego wiata, a czasami nawet nie wiemy dok³adnie, co mamy". Do za³oæenia kolekcji filigranowych sreber dosz³o na podstawie dawnej listy inwentarzowej, znalezionej przez Mariź Menszikow±. I okaza³o siź, æe w muzeum ocala³a duæa ilo¶ę filigranowych eksponatów srebrnych, nawet te z ubytkami. W kolekcjach prywatnych takie uszkodzenia prowadzi³y nieuchronnie do przetopienia eksponatu. Choę technika filigranowania srebra istnia³a i we wczesnych czasach europejskich, to d³ugo nie dzia³o siź w tym obszarze nic, aæ do 17-go wieku, gdy technika ta powróci³a z Chin i Indii. Na wystawie w Amsterdamie prawie wszystkie eksponaty pochodz± z tych krajów, niewielka ilo¶ę z Indonezji. Znan± kolekcjonerk± filigranowych przedmiotów ze srebra by³a Katarzyna Wielka.

 

Na wystawie obejrzeę moæna duæy zestaw toaletowo-buduarowy, który do niej naleæa³. Specjalnie dla Holendrów wystawiono skrzynkź do pisania Stadhoudera Willema Trzeciego z Oranæów ze zbiorów Piotra Wielkiego. A dla wszystkich zwiedzaj±cych Ermitaæ nad Amstel, sk±dkolwiek by nie byli, do obejrzenia s± przepiźkne relikwiarze, lichtarze, koszyki, skrzynki na herbatź z Chin i Indii, wszystkie oszo³amiaj±ce filigranow± struktur± cieniutkich srebrnych nitek, lutowanych specjaln± technik±. I jak westchnź³a Maria Menszikowa, regularnie zachodz±cych czerni± a wiźc rźcznie polerowanych.

 

Do obejrzenia do 17 wrzenia w Ermitaæu nad Amstel w Amsterdamie - Nieuwe Herengracht 14.

 

Jan Minkiewicz

 

 

FILIGREIN ZILVER IN DE HERMITAGE AAN DE AMSTEL

 

"Hermitage aan de Amstel", met andere woorden het Amsterdamse filiaal van de Hermitage uit Sint Petersburg, is een museum dat in februari 2004 is geopend op basis van een al eerder bestaande museumsamenwerking tussen beide steden.

 

In de Amsterdamse Hermitage kon men tot nu toe kennismaken met collecties als het goed van de Grieken rond de Zwarte Zee, de collectie van Nicolaas en Alexandra, het laatste tsarenpaar, schilderijen uit en over Venetiė en de schatten van pelgrims naar Byzantium en Jeruzalem. Allemaal collecties uit de Petersburgse Hermitage, één van de grootste musea ter wereld.

Hermitage aan de Amstel

 

Maria Mensjikova (midden) geeft uitleg

 

Schaal, Indie 17 eeuw

 

Schrijfkist van Willem III

 

Vaas en Kannen, China eind 17 eeuw


Foto's Jan Minkiewicz


Op woensdag 26 april, op de opening van de jongste tentoonstelling ditmaal filigrein zilver zei Maria Mensjikova, conservator Chinese kunst van de Hermitage: "In Sint Petersburg hebben we een enorme kunstcollectie uit letterlijk de hele wereld en soms weten we niet eens, wat we allemaal hebben". De collectie filigrein zilver is ontstaan op grond van een oude inventarislijst, gevonden door Maria Mensjikova. Toen bleek, dat in het museum een hele collectie filigrein zilveren objecten, zelfs met beschadigingen. In privé-collecties zouden zulke gebreken onafwendbaar geleid hebben tot het omsmelten van het object. Hoewel de techniek van het filigreineren van zilver ook in Europa al in de vroege middeleeuwen bestond, was er een breuk in die traditie tot aan de 17 eeuw, toen de techniek via China en India terugkwam. Op de expositie in Amsterdam komt bijna alles wat te zien is inderdaad uit China en India en een paar uit Indonesiė. Een bekende verzamelaarster van filigrein zilver was Katharina de Grote.

 

Op de tentoonstelling is van haar een groot boudoir vol filigrein te zien. Speciaal voor Nederlanders is er een schrijftafel te van Stadhouder Willem III van Oranje, afkomstig uit de collectie van Peter de Grote. En voor alle bezoekers van de Hermitage aan de Amstel, waar ze ook vandaan komen, zijn er prachtige relikwiekisten, kandelaars, mandjes, theekistjes te zien uit China en India, allemaal schitterend met hun filigreinen structuur van ragdun zilverdraad, met ene heel; speciale techniek aan elkaar gesoldeerd. En, zoals Maria Mensjikova verzuchtte, regelmatig zwart uitslaand en dus met de hand gepoetst.

 

Te zien tot 17 september in de Hermitage aan de Amstel in Amsterdam - Nieuwe Herengracht 14.

 

Jan Minkiewicz