Zdrowie na budowie!


2004.05.22 Nasza Polonia


Kilka dni po nastaniu bezgranicznych moliwoci dla polskich obywateli szukajcych zatrudnienia za morsk miedz, rozpowszechniana darmowo w patnych rodkach komunikacji miejskiej gazeta Metro na pierwszej stronie ogosia krzykliwie:

 

"Polscy robotnicy budowlani pracuj w Szwecji za poow wynagrodzenia".

 

- Gr nasi! - skomentowa rzecz pan Zenek spotkany na przystanku tramwajowym w trakcie czytania wspomnianego artykuu z donoszcym na nas tytuem. - Nareszcie legalnie, na biao, bez potrzeby zamykania si w wychodku na widok kadego podejrzanie wygldajcego przechodnia bd si mogli rodacy odku nieco za straty poniesione w czasie potopu.

 

- A ile to jest ta "poowa wynagrodzenia" - zapytaem, jako e pan Zenek w lekturze donosu zaangaowany by bardziej ode mnie, ktry gazet dopiero co wziem ze szklanej gabloty.

 

- Na polskie liczc ponad szedziesit zotych za godzin!

- To rzeczywicie niele - wyraziem zadowolenie w imieniu wszystkich cieli, murarzy i tynkarzy, ktrzy niebawem zapeni place budw w Szwecji, a wkrtce rwnie w krajach ociennych. Po budowlacach pojawi si zapewne kolejne brane i niebawem od poonej do grabarza pracownikw bd mieli Szwedzi z zagranic. Za p darmo, za wier i tak dalej, bo konkurencja swoje prawa ma, a pomidzy szedziesicioma zotymi za godzin tutaj a szecioma w Polsce miejsce na targowanie si jest i to ze sporym marginesem. Zanim przysowiowy ju walec Mynarskiego nie wyrwna poziomw, wesolutko moe by e hej, a kto wie, czy nawet nie jeszcze weselej.

Spord stu tysicy zrzeszonych w szwedzkim zwizku zawodowym pracownikw budowlanych, trzynacie jest bezrobotnych. Podatki osiemdziesiciu siedmiu tysicy pracujcych starczaj na zapomogi dla nie majcych chwilowo zajcia, reszta idzie na szpitale, obki, przedszkola i co tam jeszcze spoeczestwu potrzeba. Polscy ciele zgodnie z unijnymi przepisami podatki bd paci w ojczynie, a w Szwecji pobiera jedynie pensj.

- I to jest to, czego si obawialimy - mwi Thomas Gustavsson, drugi sekretarz zwizku zawodowego pracownikw budowlanych.


Dotychczas wzgldny dobrobyt ludzi pracy w opiekuczym krlestwie Szwecji nierozerwalnie kojarzony by z silnymi zwizkami zawodowymi majcymi wpyw na korygowanie propozycji wacicieli kapitau w kwestii podziau wsplnie wypracowanych dbr.


Wraz z nastaniem ery wolnego rynku pracy znaczenie zwizkw zawodowych upodobni si tego, jakie miay one w Peerelu, jeli w ogle przetrwaj bez funduszu wczasw pracowniczych i monopolu na ogrdki dziakowe.

Marek Kura, odpowiedzialny w krakowskim Wglostalu za eksport siy roboczej, oferujc prac wykwalifikowanego stolarza w cenie 63 zote za godzin, spenia w komplecie unijne wymogi: Jest pono powanym przedsibiorc, ma wydan we wasnym kraju licencj na usugi poddostawcy w jakimkolwiek zrzeszonym pastwie oraz zapewnia swoim pracownikom ubezpieczenie i pozostae wiadczenia socjalnie. Zgodnie z owymi przepisami wynagrodzenie moe by wypacane w ojczystym kraju pracobiorcy, jeli nie jest on osiadym na stae podatnikiem - w tym przypadku szwedzkim - za granic niestaego osiedlenia bywa zwykle okres szeciu miesicy.

- Dla brany budowlanej polska oferta jest pocztkiem katastrofy. Zwaszcza e zapewne pojawi si wicej podobnych propozycji - martwi si Thomas Gustavsson. - Wedug zasad wypracowanych przez szwedzkie zwizki zawodowe, wszyscy pracownicy w tym samym miejscu pracy objci s jednakow umow zbiorow. Niezalenie od tego czy zatrudnionym jest Szwed, czy te obywatel innego kraju Unii Europejskiej. Zalecenia unijne przecz tej zasadzie, pozwalajc oferentowi stosowa wasne, krajowe normy, pomimo wykonywania pracy w innym pastwie nalecym do Unii. Jeli zasada ta si utrzyma, katastrofa stanie si faktem, a ukady zbiorowe przestan by potrzebne.

Tyle sekretarz zwizku zawodowego szwedzkich pracownikw budowlanych.

 

- I co pan na to, panie Zenku? - zapytaem ssiada. - Bd naszych motykami spdza z rusztowa?

- A to niby za co? Brukselskie prawo dla wszystkich jednakie. Nikt nie broni Szwedom zatrudniania si w Ursusie czy stawiania nowego osiedla w Strzyewicach, jeli tylko ze wzgldu na trudn do wymwienia nazw uda si im tam trafi. Skanska zdya ju przetrze deweloperskie cieki, znaj si na polskim budownictwie nie gorzej od innych.

- No waciwie... Ale co z podatkami? Tymi, co to nie wpyn do wsplnej szwedzkiej kasy, jeli polscy murarze zastpi miejscowych?

- Nie martw si pan o podatki. Niedugo w ogle przestan by potrzebne. Przychodnie si pozamyka, na oczekiwanie szpitalnego ka mao komu ycia starczy, obki i przedszkola si sprywatyzuje, VAT podniesie, akcyz podwoi, byleby tylko na wojsko i policj nie brako, a tyle to si najwyej poyczy. Widzi pan przecie goym okiem, e w t stron idzie.

- W t Panie Zenku, nie w t.

- No przecie mwi. Ja w stron miasta, a pan?

 

 

Andrzej Niewinny Dobrowolski