"Pomerania Nostra" dla prof. B. Beitza

2003.10.21 Nasza Polonia

Fundatorami po raz pierwszy przyznanej w tym roku nagrody "Pomoerania Nostra" są dwa uniwersytety pomorskie: Greifswaldzki w Niemczech /założony w roku 1456/ i Szczeciński w Polsce /powołany w roku 1985/ oraz dwie redakcje: "Nordkuriera" z Neubrandenburg i "Kuriera Szczecińskiego". Tworząc doroczną Polsko-Niemiecką nagrodę jej fundatorzy pragnęli uhonorować osoby szczególnie zasłużone dla Pomorza Zachodniego i Pomorza Przedniego w: sztuce, nauce, polityce i gospodarce.

Tegorocznym pierwszym laureatem Nagrody "Pomerania Nostra" został prof. Berthold Beitz, pochodzący z miejscowości Zemmin na Pomorzu Przednim (Vorpommern), urodzony 26 września 1913 roku /niedawno ukończył więc 90 lat/.

Prof. Beitz studiował w Greifswaldzie i Stralsundzie, gdzie ukończył bankowość. W roku 1939 rozpoczął pracę w firmie Shella w Hamburgu, a podczas wojny /1941-44/ był handlowcem w Karpackiej Kompanii Naftowej (Karpaten Öl AG) w Borysławiu i Drohobyczu na dawnych polskich Kresach Wschodnich. Tam też uratował kilkuset Żydów przed wywózką do obozu zagłady w Bełżcu. Za swój czyn uważany jest za pomorskiego Schindlera i Wallenberga.

Po II wojnie światowej, w roku 1953, związał się na stałe z firmą Alfried Krupp von Bohlen und Halbach w Essen, reorganizując ją i rozwijając. Przez długie lata kierował też Fundacją im. Alfreda Kruppa, której celem było wspieranie kultury, nauki, oświaty i sportu.

Był pierwszym zachodnioniemieckim przemysłowcem, który w roku 1958 złożył wizytę w Polsce i rozmawiał z przedstawicielami polskiego rządu. Był też inicjator współpracy z polskimi firmami przemysłowymi i ośrodkami nauki.

Za swoje wybitne zasługi nagradzany był wielokrotnie tytułem doktora honoris causa - m.in. przez Uniwersytet w Greifswaldzkie oraz Jagielloński w Krakowie. Jest także honorowym senatorem Uniwersytetu Greifswaldzkiego, honorowym obywatel Greifswaldu, mecenasem Uniwersytetu Wrocławskiego, wyróżnionym Złotym Medalem jego 300-lecia, fundatorem Kolegium im. Alfreda Kruppa w Greifswaldzie, które promuje kontakty naukowe w rejonie Bałtyku.

Prof. Beitz pracuje intensywnie na rzecz porozumienia narodów, pojednania niemiecko-polskiego, niemiecko-izraelskiego i rozwoju wszechstronnych kontaktów polsko-niemieckich. Jest fundatorem profesury w Krakowie oraz stypendiów dla polskich studentów Europejskiego Uniwersytetu Viadrina we Frankfurcie nad Odrą.

Odznaczony wieloma medalami - m.in. jako pierwszy Niemiec Krzyżem Komandorskim z gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski oraz medalem Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata nadanym mu przez Instytut Yad Vashem w Izraelu.

O działalności prof. Bertholda Beitza ukazało się kilka książek. Najważniejszą z nich jest obszerna monografia Thomasa Sandkühlera "Endlösung in Galizien. Der Judenmord in Ostpolen und die Rettungsinitiativen von Bertholh Beitz, 1941-1944", która ukazała się w roku 1996 w Bonn.

Nagroda "Pomerania Nostra" wręczona została prof. Bertholdowi Beitzowi w rektoracie Uniwersytetu Szczecińskiego 19 października 2003 roku z udziałem przedstawicieli świata nauki i polityki Pomorza Zachodzniego oraz niemieckiego Vorpommern.

 

 

tekst i zdjęcia Leszek Wątróbski