Rozmowa z Helen± Miziniak z Londynu - Prezydentem EUWP


2003.11.09 Nasza Polonia



Helena Miziniak - Prezydent Europejskiej Unii Wspólnot Polonijnych /fot.L. W±tróbski/

 


-Polska w przysz³ym roku stanie siź cz³onkiem Unii Europejskiej...


-Myl o zintegrowanej Europie nie by³a nam obca juæ 10 lat temu, kiedy to w Londynie przedstawiciele organizacji polonijnych Europy Zachodniej powo³ywali do æycia Europejsk± Radź Wspólnot Polonijnych. Juæ wtedy jednym z g³ównych naszych priorytetów by³o, obok europejskiej integracji polonijnej, promowanie spraw polskich na terenie Unii Europejskiej i motywowanie polskiej racji stanu w integrowaniu siź z demokratycznym Zachodem.


-Dzisiejsza Europejska Unia Wspólnot Polonijnych, której Pani Prezydent przewodniczy, przechodzi³a wiele przeobraæeń

-Zmieni³a swoj± pierwotn± nazwź z Europejskiej Rady na Europejsk± Uniź Wspólnot Polonijnych. Zast±piono teæ Regulamin Statutem. Rozszerzylimy nasz± dzia³alno¶ę na Europź Wschodni± i Po³udniowo-Wschodni± w³±czaj±c nowe organizacje polskie i polonijne (obecnie jest ich 35). Nie zaprzestalimy teæ dzia³ań na rzecz przyst±pienia Polski do Unii Europejskiej.

-Jakie s± g³ówne cele dzia³alnoci EUWP?


-Nasze cele okrela Statut, który mówi, æe naszym nadrzźdnym zadaniem jest: uzyskanie przez Polskź naleænego jej miejsca w zjednoczonej Europie, promowanie spraw polskich w krajach Europy i w zintegrowanych strukturach europejskich, wspieranie i popularyzowanie idei jednoci europejskiej opartej na zasadach wzajemnych korzyci oraz równoci państw i narodów. Nie powinno wiźc nikogo dziwię, æe przy tak jasno okrelonych naszych celach EUWP, w zdecydowanej wiźkszoci, przyjź³a stanowisko popieraj±ce przyst±pienie Polski do UE.


-Zmieniaj±cy siź szybko wiat stawia przed Pani Organizacj± coraz to nowe zadania....


-Nadal najwaæniejsze dla nas pozostanie dobro Polski i jej pomylny rozwój, który leæy na sercu wszystkich Polaków æyj±cych z dala od Ojczyzny. My teæ czujemy zachodz±ce wko³o nas zmiany. Inne juæ jest wychod¼stwo. Nie ma juæ emigracji niepodleg³ociowej, jest tylko Polonia oraz licz±ca dziesi±tki tysiźcy emigracja ekonomiczna, w duæym jednak procencie na razie niestety nielegalna, która czź¶ciowo w³±cza siź w róæne formy æycia spo³ecznego i religijnego.


Polska naleæymy do NATO, a za parź miesiźcy bździe cz³onkiem Unii Europejskiej. Zanikaj±ce granice przestan± dla nas ca³kiem istnieę w ramach Unii, natychmiast po przyst±pieniu Polski do Grupy Schengen.


¦wiat zmienia siź radykalnie. Globalizacja sta³a siź rzeczywistoci±, internet przenika do najbardziej odleg³ych zak±tków kuli ziemskiej.Postźp techniczny jest tak osza³amiaj±cy, æe trudno dotrzymaę kroku. Wniosek jaki st±d p³ynie narzuca siź sam. Nowe czasy wymagaj± nowych form dzia³ania.


-EUWP bździe wiźc musia³a nadal siź zmieniaę?


-Wobec zmieniaj±cej siź sytuacji powinnimy przeoriźtowaę nasze zadania - tak w stosunku do Polski jak i w³asnego rodowiska. Wymaga to z naszej strony powaænej refleksji.


W naszym rodowisku waænym zadaniem jest dzi w³aciwe umotywowanie dzia³ań m³odego pokolenia. W nowej rzeczywistoci naleæy nieco przesun±ę akcent naszej argumentacji w stosunku do m³odzieæy. Nacisk na historyczne pojźcia emocjonalne moæna zmniejszyę, choę nigdy nie wolno o nich zapomnieę. Wiadomo przecie, æe kto nie zna swej historii bździe powtarza³ jej b³źdy.


Musimy jednak zwrócię uwagź na to, æe dla m³odzieæy duæo bardziej zrozumia³e s± argumenty odzwierciadlaj±ce nowoczesno¶ę w dobrym tego s³owa znaczeniu. A wiźc takie koncepcje jak zasoby intelektualne, przedsiźbiorczo¶ę, sprawno¶ę, dojrza³o¶ę demokratyczna, prawa cz³owieka. M³odzieæ chce patrzeę w przysz³o¶ę z optymizmem. Ona jest dzi naprawdź wielkim kapita³em ludzkim i wielk± szans± do wykorzystania dla dobra rodowisk polonijnych i dla samej Polski.


-A w jakim kierunku pójd± zmiany organizacji polonijnych w stosunku do starej ojczyzny?


-Mamy juæ poza sob± bardzo waæne roztrzygniźcia dla naszej kochanej Polski. Dzień 16 kwietnia 2003 roku , w którym to przedstawiciele 25 państw podpisa³y Traktat o poszerzeniu wspólnoty europejskiej o dalsze 10 państw cz³onkowskich, a wród nich Polski, przeszed³ do historii naszego kraju i Europy.


Dziźki wielostronnym dzia³aniom i przy ogromnym wsparciu Polonii i Polaków, których los czźsto wbrew ich w³asnej woli rozrzuci³ po wiecie - unijne referendum wypad³o w kraju zdecydowanie na korzy¶ę zwolenników akcesji z UE.


Te wymienione sukcesy s± równieæ, w pewnej mierze i naszym dzie³em. Polonia, szczególnie ta europejska, od samego pocz±tku negocjacji Polski z UE, by³a mocno zaangaæowana w promocjź naszej ojczyzny w krajach unijnych.


Zdajemy sobie sprawź, æe g³os nasz nie mia³ znaczenia decyduj±cego na arenie polityki europejskiej, ale dociera³ do wielu polityków, parlamentarzystów, instytucji oraz prostych ludzi w krajach naszego zamieszkania. Powo³ywalimy liczne specjalne prounijne organizacje i komitety. Organizowalimy Dni i Tygodnie Polskie, których celem by³o przybliæanie polskiej kultury i tradycji.


-Coraz czź¶ciej mówi siź, æe rola Polski w Unii Europejskiej nie bździe wielka....

-Dla Polski spraw± wielkiej wagi jest dzi utrzymanie postanowień wynegocjowanych w Nicei. Z nap³ywaj±cych jednak informacji wynika, æe Konwent Europejski, a szczególnie Francja i Niemcy, d±æ± do zmiany tego Traktatu. Proponowane nowe rozwi±zania w znacznym stopniu os³abi± pozycjź Polski w UE.


EUWP do³oæy jednak wszelkich starań i podejmie odpowiednie dzia³ania w krajach naszego zamieszkania. Bździemy starali siź przekonaę w³adze i opiniź publiczn±, aby wynegocjowany Traktat pozosta³ bez zmian.


Aby w tej wielkiej integracji europejskiej Polska znalaz³a godne miejsce konieczne jest sta³e dostarczanie podstawowych i aktualnych informacji o Polsce i Polakach. Prze³amywanie stereotypów. Systematyczne promowanie spraw polskich, obrona dobrego imienia Polski i Polaków oraz szerzenie polskiej kultury i tradycji.


Dla wielu obywateli Unii Polska to nadal kraj daleki i ma³o atrakcyjny, a spo³eczeństwo ma³o otwarte na zmiany, które przynosi XXI wiek. Zacofane teæ rolnictwo, straszna biurokracja, pog³źbiaj±ca siź korupcja i sk³ucone elity rz±dz±ce.


Wiele jest w tym niestety prawdy. Prawd± jest jednak i to, æe w wystźpowaniu tych negatywnych zjawisk Polska nie jest przecieæ krajem odosobnionym. W róænym stopniu wystźpuj± one w róænych krajach Unii Europejskiej. Pragnź zwrócię uwagź, æe zmianź tego nastawienia nie da siź za³atwię tylko przez polskie koncerty, wystawy, teatry i spotkania elit. Oprócz prezentacji naszej oferty kulturalnej i bogatej narodowej tradycji, powinnimy w znacznie wiźkszym niæ dotychczas stopniu docieraę z informacj± o zachodz±cym w naszym kraju postźpie i korzystnych zmianach w wielu dziedzinach æycia gospodarczego i spo³ecznego.


Bardzo waæn± kwesti± dla spraw polskich jest równieæ wizerunek naszego kraju, który niestety na Zachodzie nie zawsze odpowiada prawdzie. W tutejszych mass mediach czźsto pojawiaj± siź krzywdz±ce opinie na temat Polski i Polaków.


Przedstawiciele rodowisk polonijnych staraj± siź wiźc w miarź swoich moæliwoci bronię dobrego imienia naszej Ojczyzny i narodu z róænym rezultatem. W obronie godnoci narodowej chcielibymy mieę teæ wsparcie i zaangaæowanie w³adz RP. Przecieæ tu nie chodzi tylko o Polaków rozsianych po wiecie, ale przede wszystkim o miliony naszych Rodaków w kraju. Zaleæy nam abymy mogli jako Polacy patrzeę w przysz³o¶ę z podniesionym czo³em.


-Jakiej pomocy oczekuje wiźc Polonia od kraju?


-Z przykroci± muszź stwierdzię, æe zarówno media jak i czynniki polityczne w kraju nie spe³niaj± w pe³ni naszych oczekiwań? Instytut Badań Opinii i Rynku "Pentor" przeprowadzi³ sondaæ na tysi±cosobowej reprezentatywnej grupie Polaków nt. co wiedz± i myl± o Polonii. Wynik by³ zastraszaj±cy.


Okaza³o siź, æe Polonia kojarzy siź tylko i wy³±cznie z Polakami w Ameryce i to tylko w Chicago. Nikt z badanych nie wskaza³ na inne państwa zamieszka³e przez Poloniź, nawet w Europie. Duæy procent badanych postrzega Poloniź rozproszon±, która nie potrafi dzia³aę wspólnie, sk³ócon± która nie potrafi przek³adaę w³asny interes wyæej niæ wspólny i Polski. Aæ 10% badanych stwierdzi³o, æe Polonia wp³ywa ¼le na wizerunek Polski. Nikt teæ nie wiedzia³ o polonijnej pomocy charytatywnej dla kraju.


Czy wyniki tego sondaæu potwierdzaj± szerok± spo³eczn± debatź w kraju na temat Polonii i Polaków za granic±, czy raczej jej brak? Ile programów w telewizji publicznej powiźcone jest æyciu i dzia³alnoci Polonii? Nie mówiź tu o TV Polonia, która jest dla nas bardzo cenna, ale jej programy w wiźkszoci skierowane s± na zagranicź. W ilu teæ gazetach, tygodnikach czy miesiźcznikach moæna znale¶ę aktualne informacji o Polonii?


-Moæe nowe programy wspó³pracy z poloni± co wreszcie zmieni±?


-Jeæeli chodzi o politykź państwa polskiego wobec diaspory, to owszem powsta³ wielostronnicowy program rz±dowy. Nie by³ jednak konsultowany z Poloni±. Jest to wy³±cznie jednostronny dokument MSZ, w którym brak podmiotu - tj. Polonii i Polaków za granic± jako wspó³partnerów i w którym brak konkretów. Nie wiemy bowiem kiedy i jak bździe realizowany? Mimo wielu naszych zastrzeæeń napawa nas jednak optymizmem, æe co w tej materii ruszy³o.


Od szeregu teæ lat toczy siź bezowocna debata nt. ustawy o podwójnym obywatelstwie. Brak jej wywo³uje wiele frustracji i utratź zaufania do tych instytucji w państwie, które powo³ane s± do stanowienia dobrego prawa. Myl±c o naszych Rodakach zza wschodniej granicy, z obaw± mylimy o jej zamkniźciu w tym roku. Czźste i wielostronne starania EUWP w sprawie Karty Polaka nie przynios³y oczekiwanych rezultatów. Dzi Karta Polaka by³aby najlepszym dla Polaków ze Wschodu rozwi±zaniem. Szeroki dostźp do wiz nie rozwi±zuje emocjonalnych problemów. Nasi rodacy zza wschodniej granicy s± czź¶ci± narodu polskiego i powinni mieę prawo do bezwizowego wjazdu do Ojczyzny. Wźgrzy umieli uporaę siź z tym problemem, a w Polsce nadal brak woli politycznej.


Nowe przepisy paszportowe, które wesz³y w æycie z dniem 1 stycznia br napewno nie u³atwiaj± nam æycia. Wed³ug np. nowych rozporz±dzeń posiadanie "peselu" bździe konieczne przy wyrabianiu i odnawianiu paszportu RP. Nikt z nas peselu nie posiada, a wielu z nas nie posiada polskiego wiadectwa urodzenia, które jest niezbźdne do jego wyrobienia. Dla æo³nierzy polskich si³ zbrojnych na zachodzie oraz ludzi pochodz±cych z kresów, którzy nie posiadaj± wiadectwa urodzenia, wyrobienie paszportu graniczy z cudem.

Dziwnym wydaje siź nam, æe w³adze róænych państw nie stosowa³y tak rygorystycznych wymagań udzielaj±c nam obywatelstwa, jak stosowane one s± osobom narodowoci polskiej przez nasz kraj rodzinny. Mamy jednak nadzieje, æe to wszystko niebawem siź zmieni. Polska potrzebuje przecieæ Polonii, a Polonia potrzebuje Polski.

-Wszyscy mamy nadzieje, æe wreszcie tak siź stanie, czego Pani Prezydent i wszystkim Polakom w kraju i za granic± æyczź. Dziźkujź teæ za rozmowź.

Leszek W±tróbski