Czy¿by renesans jêzyka rosyjskiego?

2004.02.03 Nasza Polonia

-rozmowa z Rozali± Skib± - sekretarzem naukowym okrêgowego komitetu XXXV olimpiady jêzyka rosyjskiego, konsultantem-edukatorem Centrum Doradztwa i Doskonalenia Nauczycieli w Szczecinie

Rozalia Skiba - sekretarz naukowy okrêgowego komitetu XXXV olimpiady jêzyka rosyjskiego w Szczecinie /fot.Leszek W±tróbski/

 

-Olimpiady jêzykowe w Polsce nie s± niczym nowym...

-Olimpiady przedmiotowe, a w ich liczbie jêzykowe, organizowane s± w Polsce od lat. S± one pewnego rodzaju szans± dla naszych uczniów. Powo³uje je do ¿ycia, specjalnym rozporz±dzeniem, ministerstwo edukacji narodowej.

-Tegoroczna olimpiada jêzyka rosyjskiego jest jubileuszow±..

-Tegoroczna jest ju¿ 35 z kolei. Pierwsza odby³a siê w roku szkolnym 1968-1969. Wspierana by³a pocz±tkowo przez Towarzystwo Przyja¼ni Polsko-Rosyjskiej. Obecnie, od roku 1991, wspiera j± Stowarzyszenie Wspó³pracy "Polska-Wschód".

Olimpiada organizowana jest trzystopniowo: pierwszy etap ma charakter szkolny albo miêdzyszkolny; drugi okrêgowy - dzi praktycznie ju¿ wojewódzki oraz trzeci centralny, który w tym roku odbêdzie siê w kwietniu w Warszawie.

Potem, co trzy lata, odbywa siê centralna olimpiada miêdzynarodowa w Moskwie. Dawniej organizowana by³a oddzielnie dla uczniów z ró¿nych przedzia³ów wiekowych. Dzi jad± na ni± tylko najlepsi olimpijczycy ze szkó³ ponadgimnazjalnych.

-Jak zorganizowana jest tegoroczna olimpiada jêzyka rosyjskiego?

-Tak samo jak inne olimpiady jêzykowe. Tak samo te¿ wygl±daj± zadania dla jej uczestników i pó¼niejsza ich weryfikacja. Ró¿ne s± tylko komisje egzaminacyjne, które powo³uje, przy pierwszym etapie, dyrektor danej szko³y. Nastêpnie prace uczestników przesy³ane s± do komitetu okrêgowego olimpiady, który je weryfikuje i dopuszcza do drugiego etapu.

W etapie okrêgowym dochodzi drugie zadanie. Tam uczeñ jest sprawdzany podwójnie. Chodzi o jego umiejêtno¶æ wyra¿ania siê w pimie i mowie. Egzamin ten polega na referowaniu wylosowanego tematu i udzielaniu odpowiedzi. Komisji zale¿y na jak najlepszym poznaniu znajomoci jêzyka osoby zdaj±cej.

Przy egzaminach okrêgowych s± dwie, niezale¿ne od siebie, komisje. Jedna przyjmuje prace, sprawdza je i ocenia. Druga natomiast s³ucha zdaj±cych. Celem wspólnym obu komisji jest wy³owienie najlepszych, którzy bêd± nastêpnie reprezentowaæ swoje województwo w Warszawie.

-Jaki by³ wp³yw zmian ustrojowych w Polsce na ilo¶æ uczestników olimpiady jêzyka rosyjskiego?

-Ilo¶æ uczestników naszej olimpiady ci±gle maleje. Jest to tendencja ogólnokrajowa, która rozpoczê³a siê w roku 1989. By³ to rok, w którym do szkó³ wprowadzono jêzyk obcy do wyboru. Przypomnê, ¿e dawniej jêzyk rosyjski by³ jêzykiem obowi±zkowym dla wszystkich.

Od dwóch lat odczuwa siê jednak pewne naciski w szko³ach, aby ponownie wróciæ do nauki jêzyka rosyjskiego. Zarówno rodzice jak i sama m³odzie¿ zg³aszaj± ten pomys³ dyrekcjom swoich szkó³. Nie by³aby to naturalnie nauka obowi±zkowa, tylko dla chêtnych i zainteresowanych. Tak sta³o siê np. w Szczecinie w liceum nr 4, gdzie uczy siê go poziomami. Metoda ta polega na wczeniejszym sprawdzeniu znajomoci jêzyka ucznia, a nastêpnie skierowaniu go do odpowiedniej grupy.

-W ilu szko³ach uczy siê dzi rosyjskiego?

-U nas w Szczecinie tylko w jednej ósmej szkó³ naucza siê obecnie rosyjskiego. W terenie - w województwie jest bardzo ró¿nie. S± np. powiaty, gdzie nie ucz± go wcale i s± takie, gdzie zosta³ utrzymany - np. w Stargardzie Szczeciñskim, £obzie, Pyrzycach czy Gryficach. Dane te dotycz± oczywicie szkó³ rednich. W szko³ach podstawowych prawie go nie ma.

-Czy mo¿na dzi zdawaæ w Polsce maturê z jêzyka rosyjskiego?

-Ministerstwo Edukacji Narodowej zadecydowa³o o nauce jednego jêzyka obcego w szkole podstawowej. W szkole redniej dochodzi drugi jêzyk obcy. W wielu krajach europejskich dwa jêzyki obce nauczane s± ju¿ od 3 klasy szko³y podstawowej.

Niestety w szko³ach podstawowych nie ma dzi jêzyka rosyjskiego. M³odzie¿ uczy siê wiêc angielskiego, niemieckiego czy francuskiego i jeden z tych w³anie jêzyków wybiera na egzamin maturalny. Maturê zdawaæ mo¿na, ale wymaga to odpowiedniej pracy ze strony ucznia aby wykazaæ siê standardowymi umiejêtnociami z zakresu jêzyka rosyjskiego.

Uwa¿am, ¿e wszystkie jêzyki obce powinny byæ nauczanie w szkole na zasadzie dobrowolnego wyboru i to od klasy pierwszej, bez dzielenia ich na lepsze i gorsze.

-Z jakich rodowisk pochodz± uczestnicy olimpiady?

-Zdecydowanie niewielki ich procent pochodzi z ma³¿eñstw mieszanych. Wszyscy pozostali s± natomiast zainteresowani jêzykiem i kultur± rosyjsk±, co jest w du¿ym stopniu zas³ug± ich nauczycieli.

-Pani zwi±zana jest z olimpiad± jêzyka rosyjskiego od samego jej pocz±tku...

-Przez pierwsze trzy lata startowa³am w niej jako opiekun swoich uczniów z liceum w Stargardzie Szczeciñskim, a potem jako jej sekretarz. Na stanowisko to powo³ana zosta³am przez komitet g³ówny olimpiady i Kuratorium Owiaty i Wychowania w Szczecinie.

W Szczecinie wspó³pracujemy blisko z kuratorium owiaty , które co roku funduje nagrody dla naszych laureatów. Mo¿emy te¿ zawsze liczyæ na Centrum Doradztwa i Doskonalenia Nauczycieli, w którym pracujê. Dyrekcja Centrum zawsze nas wspiera i pomaga we wszystkich pracach zwi±zanych z nasz± olimpiad±. Pomaga nam wreszcie i nas wspiera wojewódzki oddzia³ Stowarzyszenia Wspó³pracy "Polska-Wschód" oraz Uniwersytet Szczeciñski i czytelnia rosyjska. Wszyscy mamy nadziejê, ¿e dziêki olimpiadzie jêzyk rosyjski prze¿ywaæ bêdzie w najbli¿szym czasie swój ponowny renesans. Ludzie bêd± siê przecie¿ chcieli nadal spotykaæ ze sob± i wspó³pracowaæ.

-Uczmy siê wiêc jêzyka i kultury naszych s±siadów. Dziêkuje te¿ za rozmowê


Leszek W±tróbski